Rynek dla eksportera – doradztwo Japonia

doradztwo Japonia

Czwarta największa gospodarka na świecie

Charakterystyka rynku


W oparciu o PKB liczone z uwzględnieniem parytetu siły nabywczej, japoński rynek to czwarta największa gospodarka na świecie. Charakteryzuje się także bogatym społeczeństwem, w którym wartość PKB (PPP) na głowę każdego obywatela przekracza 41 tys. USD. Japonia pod tym względem wyprzedza Francję, Włochy czy Hiszpanię. Co ciekawe, wartość ta stanowi około 150% polskiego wyniku.

Struktura Produktu Krajowego Brutto Japonii w ponad 70% oparta jest na sektorze usług. Wartość dodana przemysłu stanowi około 29%, a rolnictwo w tym kraju odpowiada zaledwie za około 1% PKB. Obserwując gospodarkę Japonii w dłuższym okresie należy zauważyć, że to sektor usług cechuje się największą dynamiką. Z drugiej strony, jeśli przyjrzeć się tylko ostatnim pięciu latom, dostrzegalny jest znaczny wzrost nie sektora usług, ale raczej przemysłu, którego produkcja stanowi coraz większą część całego PKB tego dalekowschodniego państwa.

Mimo że Japonia jest krajem pochodzenia wielu znanych wielkich korporacji (na przykład Toyoty, Hondy, Subaru, Sony, Hitachi czy Toshiby) to 99,5% wszystkich przedsiębiorstw w tym państwie stanowią małe i średnie przedsiębiorstwa. Co więcej, gospodarka Japonii w bardzo dużej mierze oparta jest na konsumpcji wewnętrznej. Stosunek handlu międzynarodowego do PKB wynosi około 32%. Pod tym względem japoński wynik jest poniżej średniej światowej oraz tym bardziej poniżej poziomu tej zmiennej w Unii Europejskiej.

Atrakcyjne sektory dla polskiego eksportera

Jedynymi z najważniejszych sektorów japońskiej gospodarki są sektory produkcji pojazdów silnikowych, wyposażenia elektrycznego, narzędzi maszynowych czy przetwórstwa stali i innych metali niezależnych. Natomiast duże szanse na sprzedaż dóbr lub usług eksportowych istnieją w sektorach: energetycznym, teleinformatycznym, finansowym, spożywczym, wzorniczym. Perspektywiczny jest także przemysł modowy, sektor sprzętu medycznego i ortopedycznego, farmaceutyczny czy choćby sektor związany z opieką nad osobami starszymi.

Dla polskiego przedsiębiorcy Japonia może okazać się szczególnie atrakcyjna, jeśli chodzi o sektor spożywczy. Japonia ze względu na swoje ukształtowanie geograficzne i wielkość populacji jest zależna od dostaw żywności. Około 60% całej żywności Japonii (licząc ją w oparciu o kaloryczność) jest importowana. Jest to szansą dla polskich producentów żywności, zwłaszcza, że Japonia i Unia Europejska sfinalizowały umowę o wolnym handlu, która znosi lub ogranicza dotychczasowe bariery handlowe obu podmiotów.

Współpraca gospodarcza z Japonią może być intratnym posunięciem. Przedsiębiorstwa planujące ekspansję na rynek japoński muszą mieć jednak na uwadze, iż Japonia pod wieloma względami rożni się od rynku europejskiego. Pomimo, iż poziom infrastruktury, system prawny oraz poziom opodatkowania jest podobny do systemu Starego Kontynentu, Japonia charakteryzuje się jedyną w swoim rodzaju kulturą, a co za tym idzie specyficznymi preferencjami konsumpcyjnymi, kulturą biznesową i wymaganiami co do jakości dóbr czy usług. W tym przypadku warto skonsultować się z ekspertami, aby wchodząc na rynek odpowiednio postawić pierwsze kroki i bezpiecznie zrealizować swoje plany. W celu indywidualnych konsultacji zapraszamy do zakładki: doradztwo Japonia.

Specyficzne preferencje konsumenckie

Handel z Japonią


Strukturalnie import Japonii jest zdywersyfikowany. Największą grupę produktów kupowanych przez Japończyków stanowią surowce energetyczne, w tym ropa naftowa (8,7% całego importu), gaz ziemny (5,9%)  oraz węgiel brykietowy (2,6%). Inną podobnie ważną grupą są maszyny elektryczne i nieelektryczne, w tym komputery (2,7%), sprzęt do transmisji i nagrań radiowo-telewizyjnych (2,6%), układy scalone czy telefony. Innymi dużymi grupami produktów są medykamenty, tekstylia, sprzęt medyczny, samochody i ich części oraz produkty spożywcze.

Państwo Kwitnącej Wiśni to piąty największy importer i czwarty największy eksporter na świecie. W 2016 r. wymiana towarowa Japonii wyniosła około 1200 mld USD. Bilans handlowy tego państwa jest dodatni, choć wartość eksportu nie jest zdecydowanie większa od wartości importu – w 2016 r. różnica pomiędzy tymi zmiennymi wyniosła tylko 22 mld USD (mniej niż 2% całej wymiany handlowej). Największymi partnerami handlowymi Japonii są Stany Zjednoczone, Chiny, Korea Południowa, Australia, Niemcy, Tajlandia, Indonezja czy Wietnam. Wartość wymiany handlowej z Unią Europejską w 2016 r. wyniosła około 125 mld euro. Z kolei wymiana handlowa z Polską niecałe 3 mld USD w 2016 r.

Polska eksportuje do Japonii głównie turbiny gazowe, samochody i ich części, ostrza do golarek, sztucznie wytworzony grafit czy wodne jednostki pasażerskie i towarowe. Wartość dóbr sprzedanych do Japonii w 2016 r. przez polskie przedsiębiorstwa wyniosła około 519 mln USD. Jest to zdecydowany spadek wartości eksportu w porównaniu do kilku ubiegłych lat (w 2015 r. wartość eksportu Polski do Japonii wyniosła 1,04 mld USD, 2015 -1,09 mld USD, 2014 – 984 mln USD). Zainteresowanie japońskich klientów stracił przede wszystkim przemysł tytoniowy, który jeszcze w 2015 r. odpowiadał za ¼ całego eksportu Polski do tego kraju (około 260 milionów USD), a w 2016 wartość zakupionego tytoniu nie przekroczyła kwoty 500 tysięcy USD.

Umowa o wolnym handlu z UE szansą dla Polski

Okazją dla Polski może być wprowadzenie do życia umowy o wolnym handlu pomiędzy Unią Europejską a Japonią. Polska eksportowała już swoje produkty spożywcze do Państwa Kwitnącej Wiśni, jednak wartość tego rodzaju handlu jest w dalszym ciągu niewielka. Szczególnie istotne dla polskich przedsiębiorców może okazać się ograniczenie ceł i innych barier handlowych w stosunku do wołowiny czy wieprzowiny (przykładowo wartość polskiego eksportu wieprzowiny w 2014 r. do Japonii wyniosła około 28 milionów USD).

Sytuacja ekonomiczna Japonii


Jak już wspomniano, gospodarka Japonii jest czwartą największą na świecie. Z drugiej strony rozwija się ona wolno – w ostatnich latach wzrost PKB oscylował w granicach od około 1 do 2% w skali rocznej. Państwo to, w celu przezwyciężenia stagnacji gospodarczej stosuje się do tzw. założeń abekonomii.

Gospodarcza polityka państwa przewiduje: luźną politykę monetarną, w tym dużą podaż pieniądza; wzmożenie wydatków rządowych, których celem jest ograniczenie deflacji; przeprowadzenie poważnych strukturalnych reform niektórych gałęzi gospodarki japońskiej, tak aby uczynić je bardziej konkurencyjne międzynarodowo. Japońskie działania obejmują również obniżanie podatku korporacyjnego, wykup ryzykownych aktywów przez państwo czy – z punktu widzenia polskiego przedsiębiorcy najważniejsze – otwarcie się na handel międzynarodowy.

Sprzyjające warunki dla sektora sprzętu medycznego

Starzejące się społeczeństwo oraz ostatnie działania rządu japońskiego otwierające tę gospodarkę na obcych aktorów tworzą potencjał dla polskiego przedsiębiorcy w Kraju Kwitnącej Wiśni. Według szacunków do 2050 r. populacja Japonii ma się skurczyć o około 20 milionów, przy czym blisko 1/3 Japończyków będzie wówczas w wieku równym lub większym niż 65 lat. Trend ten stwarza sprzyjające warunki dla sektora sprzętu medycznego i ortopedycznego, farmaceutycznego, jak również dla sektora usług zdrowotnych ze szczególnym uwzględnieniem przemysłu koncentrującego się na kliencie starszym.

Waluta japońska, czyli jen w ostatnich czterech latach charakteryzuje się stabilnym kursem – w granicach 110 jenów za 1 dolara (z fluktuacjami w okolicy 10% kursu). Kurs tej waluty wrócił zatem do swojej stabilnej wysokości, której poziom przybrał pod koniec lat 90-tych aż po rok 2010. W okolicy lat 2010-2012 za jednego dolara płaciło się około 80 jenów.

Pomimo, iż działania rządu japońskiego w walce z deflacją odniosły pewne sukcesy (na przykład w 2014 r. w Japonii odnotowano ponad 2,5% inflacji) to najnowsze dostępne dane wskazują raczej na to, że w zależności od okresu, wewnętrzna wartość pieniądza w kraju zmienia się w bardzo niewielkim stopniu (w 2017 r. średni poziom inflacji wyniósł około 0,4%).

Z drugiej strony od 2009 r. bezrobocie w Japonii systematycznie się zmniejsza. Według szacunków Międzynarodowej Organizacji Pracy, w 2009 r. wynosiło ono około 5,1% całej siły roboczej. Dane za 2017 r. wskazują, iż wskaźnik ten spadł do zaledwie 2,9%. W Polsce skala bezrobocia wynosi około 5,1%.

Niepokojącym wskaźnikiem gospodarki japońskiej jest ciągle rosnący i wysoki wskaźnik długu publicznego. W stosunku do wielkości PKB Japonia jest najbardziej zadłużonym państwem na świecie. Wielkość długu publicznego do wielkości gospodarki tego państwa wynosi około 250%. W porównaniu z Polską jest to relatywnie blisko pięciokrotnie większe zadłużenie.

Gospodarka japońska wymaga przeprowadzenia strukturalnych reform w pewnych gałęziach. Przykładem jest rolnictwo, którego udział w PKB Japonii wynosi około 1%, podczas gdy w sektorze tym pracuje około 3,7% wszystkich zatrudnionych ludzi w kraju. Rząd japoński w tym celu pragnie wykorzystać otwarcie się na handel międzynarodowy i ograniczenie barier zabezpieczających lokalnych przedsiębiorców przed światową konkurencją. Poprzez otwarcie się na handel, Japonia chce wskazać, że potencjalne nowe rynki zbytu w ostatecznym rozrachunku są bardziej korzystne.

Otwarcie się na handel międzynarodowy

Japonia w ostatnich latach podpisała kilka umów handlowych, a w chwili obecnej jest w trakcie negocjacji kilku dużych stref o wolnym handlu. Przykładowo w 2014 r. weszła do życia umowa z Australią, a w 2015 r. z Mongolią. Japończycy negocjują również z państwami Zatoki Perskiej, Korą Południową, ASEAN i państwami, z którymi to ugrupowanie posiada już strefę wolnego handlu. Rozmowy toczą się także z państwami Partnerstwa Transpacyficznego (bez USA).

Ułatwienia i bariery eksportu do Japonii


W przypadku rynku japońskiego polscy przedsiębiorcy mogą spotkać się zarówno z licznymi ułatwieniami w prowadzeniu biznesu, jak i z pewnymi barierami. Pomimo, iż Unia Europejska sfinalizowała umowę o wolnym handlu z Japonią, to nawet po jej wejściu w życie, pewne utrudnienia i ograniczenia w handlu bilateralnym zostają niezmienione.

Generalnie Japonia jest oceniana jako państwo, w którym dość łatwo prowadzi się biznes i handel. W rankingu Doing Business 2018 została zakwalifikowana jako 34. z pośród 190 badanych gospodarek na świecie. Według raportu, w Japonii do założenia biznesu potrzeba średnio 12-stu dni. Na kwestie podatkowe w ciągu roku przedsiębiorca musi średnio poświęcić 151 godzin, a w przypadku handlu międzynarodowego na procedury celne i inne praktyki, niezbędny czas średnio wynosi 25 godzin – w przypadku eksportu lub 43 godziny, jeśli chodzi o import.

W Japonii każde przedsiębiorstwo, które zamierza importować dobra musi zostać zarejestrowane w lokalnej jednostce administracji państwowej. Co więcej, każda firma zagraniczna, która jest zaangażowana w komercyjne transakcje w tym kraju jest zobligowana do założenia swojego oddziału lub podlegającej temu przedsiębiorstwu firmy-córki.

Na mocy podpisanych przez Państwo Kwitnącej Wiśni porozumień istnieje tzw. status autoryzowanego operatora gospodarczego (ang. authorised economic operator – AEO). Status ten daje prawo do skróconych procedur celnych lub np. do transportu dóbr przed opłaceniem cła, a także do płacenia go w pewnych odstępach czasu, a nie bezpośrednio przy kontroli celnej.

Dodatkowo w Japonii występuje jedna strefa wolnego handlu – prefektura Okinawa przy lotnisku Naha oraz 22 strefy dostępu zagranicznego (Foreign Access Zones – FAZs). Strefy te zlokalizowane są przy wybrzeżu lub portach lotniczych i ich celem jest przyspieszenie importu towarów do kraju. W strefach istnieją różnego rodzaju zachęty inwestycyjne. Mają one zarówno charakter proceduralny, jak i finansowy. Na różnego rodzaju sprzęty nakładane są zwolnienia podatkowe takie, jak choćby zwolnienia z podatku od ziemi czy uproszczenia transakcyjne (np. zawieszenie płatności ceł lub podatków konsumpcyjnych). Każda ze stref posiada inny zestaw zachęt do inwestowanie w regionie.

Co do utrudnień, Komisja Europejska w chwili obecnej wyróżnia 5 poważnych barier handlowych, które zakłócają przepływ dóbr pomiędzy Japonia a Unią Europejską. Dotyczą one dodatków do żywności, sektora lotniczego, budowlanego, kosmetycznego oraz spożywczego. Ostatnia z nich jest barierą, która uderza bezpośrednio w Polskę, gdyż dotyczy zastrzeżeń Japończyków co do importu wieprzowiny z naszego kraju i stanowi poważne ograniczenie w rozwoju tego kierunku wymiany bilateralnej.

5 barier handlowych

Doradztwo Japonia


Spośród najbogatszych gospodarek światowych, Japonia cechuje się niedawnym otwarciem na handel międzynarodowy. Kraj ten zaczął zabiegać o intratne umowy handlowe z różnymi partnerami, w tym z Unią Europejską i Polską. Jednak wraz z otwarciem się Japonii, konkurencja na tym bogatym i ważnym rynku systematycznie się powiększa. W konsekwencji przedsiębiorstwa planujące wejść na japoński rynek muszą włożyć sporo pracy, aby planowane projekty okazały się sukcesem. Potencjalni eksporterzy powinni być świadomi specyficznej kultury biznesu, a także upodobań i wymagań Japończyków względem wybieranych przez nich dóbr i usług.

2018-10-08T10:12:11+00:00