Rynek dla eksportera – doradztwo Japonia

doradztwo Japonia

Czwarta największa gospodarka na świecie

Atrakcyjne sektory dla polskiego eksportera

Specyficzne preferencje konsumenckie

Umowa o wolnym handlu z UE szansą dla Polski

Sprzyjające warunki dla sektora sprzętu medycznego

Otwarcie się na handel międzynarodowy

5 barier handlowych

Charakterystyka rynku


W oparciu o produkt krajowy brutto liczony z uwzględnieniem parytetu siły nabywczej, Japoński rynek to czwarta największa gospodarka na świecie. Charakteryzuje się także bogatym społeczeństwem, w którym wartość PKB (PPP) na głowę każdego obywatela przekracza kwotę 41 tys. dolarów amerykańskich. Japonia pod tym względem wyprzedza Francję, Włochy czy Hiszpanię, a w przypadku Polski wartość ta stanowi około 150% polskiego wyniku.

Struktura Produktu Krajowego Brutto Japonii w ponad 70% oparta jest na sektorze usług. Wartość dodana przemysłu stanowi około 29%, a rolnictwo w tym kraju odpowiada za około 1 procenta PKB. Obserwując gospodarkę Japonii w dłuższym okresie należy zauważyć, iż to sektor usług cechuje się największą dynamiką. Z drugiej strony, jeśli przyjrzeć się tylko ostatnim pięciu latom, to w państwie tym dostrzegalny jest znaczny wzrost nie sektora usług, ale raczej przemysłu, którego produkcja stanowi coraz większy procent całego PKB tego dalekowschodniego państwa.

Pomimo, że Japonia jest krajem pochodzenia wielu znanych wielkich korporacji, w tym na przykład Toyoty, Hondy, Subaru, Sony, Hitachi czy choćby Toshiby, to 99,5% wszystkich przedsiębiorstw w tym państwie stanowią małe i średnie przedsiębiorstwa. Co więcej, gospodarka Japonii w bardzo dużej mierze oparta jest na konsumpcji wewnętrznej. Stosunek handlu międzynarodowego do PKB wynosi około 32%. Pod tym względem japoński wynik jest poniżej średniej światowej oraz tym bardziej poniżej poziomu tej zmiennej w Unii Europejskiej.

Jedynymi z najważniejszych sektorów japońskiej gospodarki są sektory produkcji pojazdów silnikowych, wyposażenia elektrycznego, narzędzi maszynowych czy sektor przetwórstwa stali i innych metali niezależnych. Sektorami, w których istnieją duże szanse na sprzedaż dóbr lub usług eksportowych są sektory: energetyczny, teleinformatyczny, finansowy, spożywczy, sektor wzorniczy, przemysł modowy, sektor sprzętu medycznego i ortopedycznego, farmaceutyczny czy choćby sektor związany z opieką nad osobami starszymi.

Japonia dla polskiego przedsiębiorcy może okazać się szczególnie atrakcyjna pod względem sektora spożywczego. Około 60% całej żywności Japonii (licząc ją w oparciu o kaloryczność) jest importowana. Japonia, ze względu na swoje ukształtowanie geograficzne i wielkość populacji jest zależna od dostaw żywności. Jest to szansą dla polskiego sektora spożywczego, zwłaszcza, że Japonia i Unia Europejska są w ostatniej fazie realizacji umowy o wolnym handlu, która zniesie lub ograniczy standardowe i niestandardowe bariery handlowe w tej części gospodarek obu podmiotów.

Współpraca gospodarcza z Japonią może być intratnym posunięciem. Przedsiębiorstwa planujące ekspansję na rynek japoński muszą mieć jednak na uwadze, iż Japonia pod wieloma względami rożni się od rynku europejskiego. Pomimo, iż poziom infrastruktury, system prawny oraz poziom opodatkowania jest podobny do systemu Starego Kontynentu, to Japonia charakteryzuje się jedyną w swoim rodzaju kulturą, a co za tym idzie preferencjami konsumpcyjnymi, kulturą biznesową i wymaganiami co do jakości dóbr czy usług. W tym przypadku warto skonsultować się z ekspertami, tak aby wchodząc na rynek odpowiednio postawić pierwsze kroki i bezpiecznie zrealizować swoje plany. W celu indywidualnych konsultacji zapraszamy do zakładki: doradztwo Japonia.

Handel z Japonią


Strukturalnie import Japonii jest zdywersyfikowany. Największą grupę produktów kupowanych przez Japończyków są surowce energetyczne, w tym ropa naftowa (8,7% całego importu), gaz ziemny (5,9%)  oraz węgiel brykietowy (2,6%). Inną podobnie ważną grupą są maszyny elektryczne i nieelektryczne, w tym komputery (2,7%), sprzęt do transmisji i nagrań radiowo-telewizyjnej (2,6%), układy scalone czy telefony. Innymi dużymi grupami produktów są medykamenty, tekstylia, sprzęt medyczny, samochody i części samochodowe czy produkty spożywcze.

Państwo Kwitnącej Wiśni to 5 największy importer i 4 największy eksporter na świecie. W 2016 r. wymiana towarowa Japonii wyniosła około 1200 miliardów USD. Bilans handlowy tego państwa jest dodatni, choć wartość eksportu nie jest zdecydowanie większa od wartości importu – w 2016 r. różnica pomiędzy tymi zmiennymi wyniosła tylko 22 miliardy USD (mniej jak 2% całej wymiany handlowej). Największym partnerem handlowym Japonii są Stany Zjednoczone, Chiny, Korea Południowa, Australia, Niemcy, Tajlandia, Indonezja czy Wietnam. Wartość wymiany handlowej z Unią Europejską w 2016 r. wyniosła około 125 miliardów euro. Wymiana handlowa z Polską wyniosła niecałe 3 miliardy USD w 2016 r.

Polska eksportuje do Japonii głównie turbiny gazowe, samochody i części samochodowe, ostrza do golarek, sztucznie wytworzony grafit czy wodne jednostki pasażerskie i towarowe. Wartość dóbr sprzedanych do Japonii w 2016 r. przez polskie przedsiębiorstwa wyniosła około 519 milionów USD. Jest to zdecydowany spadek wartości eksportu w porównaniu do kilku ubiegłych lat (w 2015 r. wartość eksportu Polski do Japonii wyniosła 1,04 miliarda USD, 2015 -1,09 mld USD, 2014 – 984 milionów USD). Głównym przemysłem, który stracił zainteresowanie japońskich klientów był przemysł tytoniowy, który jeszcze w 2015 r. odpowiadał za ¼ całego eksportu Polski do tego kraju (około 260 milionów USD) a w 2016 wartość zakupionego tytoniu nie przekroczyła kwoty 500 tysięcy USD.

Okazją dla Polski może być wprowadzenie do życia umowy o wolnym handlu pomiędzy Unią Europejską a Japonią. Polska eksportowała już swoje produkty spożywcze do Państwa Kwitnącej Wiśni, acz wartość tego rodzaju handlu jest w dalszym ciągu niewielka. Szczególnie istotne dla polskich przedsiębiorców może okazać się ograniczenie ceł i innych barier handlowych w stosunku do wołowiny czy wieprzowiny (przykładowo wartość polskiego eksportu wieprzowiny w 2014 r. do Japonii wyniosła około 28 milionów USD).

Sytuacja ekonomiczna Japonii


Jak już wspomniano gospodarka Japonii jest czwartą największą na świecie. Z drugiej strony rozwija się ona wolno – w ostatnich latach wzrost PKB oscylował w granicach od około 1 do 2% w skali rocznej. Państwo to, w celu przezwyciężenia stagnacji gospodarczej stosuje się do tak zwanych założeń abekonomii.

Gospodarcza polityka państwa przewiduje: luźna politykę monetarną, w tym dużą podaż pieniądza; wzmożenie wydatków rządowych, których celem jest ograniczenie deflacji; jak i przeprowadzenie poważnych strukturalnych reform niektórych gałęzi gospodarki japońskiej, tak aby uczynić je bardziej konkurencyjne międzynarodowo. Japońskie działania obejmują również obniżanie podatku korporacyjnego, wykup ryzykownych aktywów przez państwo czy z punktu widzenia polskiego przedsiębiorcy może wydawać się najważniejsze – otwarcie się na handel międzynarodowy.

Starzejące się społeczeństwo oraz ostatnie działania rządu japońskiego otwierające tę gospodarkę na obcych aktorów tworzą potencjał dla polskiego przedsiębiorcy w Kraju Kwitnącej Wiśni. Według szacunków do 2050 r. populacja Japonii ma się skurczyć o około 20 milionów, przy czym około 1/3 Japończyków w tym okresie będzie wieku równym lub większym jak 65 lat. Trend ten stwarza sprzyjające warunki dla sektora sprzętu medycznego i ortopedycznego, farmaceutycznego jak również dla sektora usług zdrowotnych ze szczególnym uwzględnieniem przemysłu koncentrującego się na kliencie starszym.

Waluta japońska, czyli jen w ostatnich czterech latach charakteryzuje się stabilnym kursem – w granicach 110 jenów za 1 dolara (z fluktuacjami w okolicy 10% kursu). Kurs tej waluty wrócił zatem do swojej stabilnej wysokości, której poziom taki przybrał pod koniec lat 90-tych aż po rok 2010. W okolicy lat 2010-2012 za jednego dolara płaciło się około 80 jenów.

Pomimo, iż działania rządu japońskiego w walce z deflacją odniosły pewne sukcesy (na przykład w 2014 r. w Japonii odnotowano ponad 2,5% inflacji) to najnowsze dostępne dane wskazują raczej na to, że w zależności od okresu wewnętrzna wartość pieniądza w kraju w bardzo niewielki stopniu się zmienia (w 2017 r. średni poziom inflacji wyniósł około 0,4%).

Bezrobocie w Japonii z drugiej strony od 2009 r. systematycznie się zmniejsza. W 2009 r. wynosiło ono według szacunków Międzynarodowej Organizacji Pracy około 5,1% całej siły roboczej. Dane za 2017 r. wskazują, iż wskaźnik ten spadł do zaledwie 2,9%. W Polsce skala bezrobocia wynosi około 5,1%.

Niepokojącym wskaźnikiem gospodarki japońskiej jest ciągle rosnący i wysoki wskaźnik długu publicznego. W stosunku do wielkości PKB Japonia jest najbardziej zadłużonym państwem na świecie. Wielkość długu publicznego do wielkości gospodarki tego państwa wynosi około 250%.W porównaniu z Polską jest to relatywnie blisko pięciokrotnie większe zadłużenie.

Gospodarka japońska wymaga przeprowadzenia strukturalnych reform w pewnych gałęziach. Przykładem takiej gałęzi jest rolnictwo. Udział rolnictwa w PKB Japonii wynosi około 1%, podczas gdy w sektorze tym pracuje około 3,7% wszystkich zatrudnionych ludzi w tym kraju. Rząd japoński w tym celu pragnie wykorzystać otwarcie się na handel międzynarodowy i ograniczenie barier zabezpieczających lokalnych przedsiębiorców od światowej konkurencji. Poprzez otwarcie się na handel, Japonia chce wskazać, że potencjalne nowe rynki zbytu w ostatecznym rozrachunku są bardziej korzystne od planowanych reform i kosztów wynikających z przeprowadzenia takowych.

Japonia w ostatnich latach podpisała kilka umów handlowych, a w chwili obecnej jest w trakcie negocjacji kilku dużych stref o wolnym handlu. Przykładowo w 2014 r. weszła do życia umowa z Australią lub w 2015 r. z Mongolią, Japończycy negocjują również z państwami Zatoki Perskiej, Korą Południową, Państwami ASEAN i państwami, z którymi to ugrupowanie posiada już strefę wolnego handlu oraz z państwami Partnerstwa Transpacyficznego (bez USA).

Japonia oraz Unia Europejska są w ostatniej fazie realizacji umowy o wolnym handlu. Gdy ta umowa wejdzie do życia wiele z obecnych barier handlowych zostanie zniesionych w wymianie bilateralnej. Jest to szczególnie istotne dla polskich przedsiębiorców z takich sektorów jak sektor serów, wołowiny, wieprzowiny jak i w całości dla sektora spożywczego. Przedsiębiorcy uzyskają dostęp do ponad 100 milionowego, bogatego rynek zbytu z obniżonymi stawkami celnymi i wieloma szansami na intratne projekty.

Ułatwienia i bariery eksportu do Japonii


W przypadku rynku japońskiego polscy przedsiębiorcy mogą spotkać się zarówno z licznymi ułatwieniami w prowadzeniu biznesu jak i z pewnymi barierami. Pomimo, iż Unia Europejska jest na finalnym etapie realizacji umowy o wolnym handlu z Japonią, to nawet po wejściu w życie tej umowy, pewne utrudnienia i ograniczenia w handlu bilateralnym pozostaną niezmienione.

Generalnie Japonia jest oceniana jako państwo, w którym dość łatwo prowadzi się biznes i handel. W rankingu doing business 2018 została ona zakwalifikowana jako 34 z pośród 190 badanych gospodarek na świecie. Według raportu, w Japonii do założenia biznesu trzeba średnio 12,2 dnia. Na kwestie podatkowe w ciągu roku przedsiębiorca musi średnio poświęcić 151 godzin, a w przypadku handlu międzynarodowego na procedury celne i inne niezbędne praktyki niezbędny czas średnio wynosi 25 godzin – eksport lub 43 godziny import.

W Japonii każde przedsiębiorstwo, które zamierza importować dobra musi zostać zarejestrowane w lokalnej jednostce administracji państwowej. Co więcej, każda firma zagraniczna, która jest zaangażowana w komercyjne transakcje w tym kraju jest zobligowana do założenia swojego oddziału lub podlegającej temu przedsiębiorstwu firmy-córki.

Na mocy podpisanych przez Państwo Kwitnącej Wiśni porozumień w państwie tym istnieje status autoryzowanego operatora gospodarczego (ang. authorised economic operator – AEO). Status ten nadaje prawo do skróconych procedur celnych lub np. do transportu dóbr przed opłaceniem cła czy do płacenia go co pewien okres, a nie bezpośrednio przy kontroli celnej.

Dodatkowo w kraju tym występuje jedna strefa wolnego handlu – prefektura Okinawa przy lotnisku Naha oraz 22 strefy dostępu zagranicznego (Foreign Access Zones – FAZs). Strefy te są zlokalizowane przy wybrzeżu lub portach lotniczych i celem ich jest przyspieszenie importu towarów do kraju. W strefach istnieją różnego rodzaju zachęty inwestycyjne. Mają one zarówno charakter proceduralny jak i finansowy. Na różnego rodzaju sprzęty nakładane są zwolnienia podatkowe takie jak choćby zwolnienia z podatku od ziemi czy uproszczenia transakcyjne, jak na przykład zawieszenie płatności ceł lub podatków konsumpcyjnych. Każda ze stref posiada inny zestaw zachęt do inwestowanie w regionie.

Co do utrudnień, Komisja Europejska w chwili obecnej wyróżnia 5 poważnych barier handlowych, które zakłócają przepływ dóbr pomiędzy Japonia a Unią Europejską. Dotyczą one dodatków do żywności, sektora lotniczego, budowlanego, kosmetycznego oraz spożywczego. Ostatnia z nich jest barierą, która uderza bezpośrednio w Polskę, gdyż dotyczy zastrzeżeń Japończyków co do importu wieprzowiny z naszego kraju i stanowi poważne ograniczenie w rozwoju tego kierunku wymiany bilateralnej[29].

Doradztwo Japonia


Spośród najbogatszych gospodarek światowych Japonie cechuje niedawne otwarcie się na handel międzynarodowy. Japonia zaczęła zabiegać o obopólnie intratne umowy handlowe z różnymi partnerami, w tym z Unią Europejską i Polską. Wraz z otwarciem się Japonii konkurencja na tym bogatym i ważnym rynku będzie się powiększała, co wymagać będzie wytężonej pracy, aby planowane w tym państwie projekty okazały się pełnym sukcesem. Polscy przedsiębiorcy stoją przed wieloma możliwościami w Kraju Kwitnącej Wiśni i mają liczne dobra do zaoferowania dla japońskich klientów. Potencjalni eksporterzy powinni być jednak świadomi specyficznej kultury biznesu w tym państwie, a także upodobań i wymagań Japończyków względem kupowanych przez nich dóbr i usług.

doradztwo japonia
2018-03-08T10:22:31+00:00