Trendy w japońskim sektorze IT

Trzeci największy rynek IT na świecie

Najbardziej dochodowe dziedziny IT

Wzrost eksportu sprzętu ICT

Na czym koncentruje się branża?

Perspektywy dla polskich przedsiębiorców

Technologie dla transportu i codziennego życia

Programy wspierające badania i rozwój

Sukces Wiedźmina w Japonii

Bariery wejścia na rynek

Japoński rynek IT jest trzecim największym na świecie. Charakteryzuje się stabilnym wzrostem oraz przewidywalnym, konsekwentnym rozwojem. Japonia jest krajem największych producentów i sprzedawców o dobrze zorganizowanych kanałach ekspedycji, dystrybucji oraz silnej pozycji sprzedawców detalicznych. Kraj Kwitnącej Wiśni jest również współodpowiedzialny za tworzenie najnowszych trendów rozwoju sektora IT, dyktowanie cen rynkowych, ustanawianie nowych dziedzin badań. Jest też miejscem największych pokazów handlowych i targów technologicznych. Sam rynek zajmujący się oprogramowaniem w Japonii jest wart 8.1 biliona JPY, rynek sprzętu komputerowego i urządzeń peryferyjnych ma wartość około 5.3 biliona JPY, a rynek urządzeń komunikacyjnych 3.1 biliona JPY. W 2014 roku inwestycje z sektora prywatnego w dziedzinie rozwijania IT w Japonii osiągnęły wysokość 16.6 bilionów JPY.

Japonia przez długie lata była prekursorem rozwoju technologii oraz przemysłu IT poprzez sektor gier, robotyki oraz nacisk na unowocześnianie metod oszczędzania energii, a także eksperymentowanie z technologią sztucznej inteligencji. Mimo silnej konkurencji, kraj wciąż jest jednym z liderów wpływających na globalne trendy, a japońska jakość i innowacyjność ma wciąż wiele do zaoferowania globalnym rynkom.

Użytkownicy technologii informacyjnych w Japonii


Liczba użytkowników Internetu w Japonii obecnie przekroczyła 100 milionów. Według wskaźnika korzystania z Internetu w grupie wiekowej od 13 do 59 lat jest to 90% populacji. Od 2015 roku zauważalna staje się tendencja do korzystania z Internetu wśród osób w wieku od 60 do 79 lat. W kategorii wykorzystywanych urządzeń przez osoby z tej grupy wiekowej, najwyższy był odsetek korzystających z komputera (56,8%), jednak smartfony (54,3%) stają się równie popularne. Z kolei 70% osób w wieku od 13 do 49 lat preferuje korzystanie ze smartfonów, znacznie przewyższając liczbę osób wykorzystujących komputery osobiste.

Telefonia stacjonarna przestaje cieszyć się popularnością wśród Japończyków. W marcu 2016 roku było zaledwie 22 milionów subskrypcji (spadek o 9,9% w stosunku do 2015). Natomiast stale przybywa abonentów telefonii komórkowej, handy-phones itp. W 2016 roku było ich 158 milionów, co oznacza wzrost o 1,7%. W 2015 roku było około 106 milionów użytkowników telefonów komórkowych w Japonii, z których około 48% posiadało smartfon, a dwa lata później użytkowników smartfonów było ponad 60 milionów. Według prognoz do 2020 w Japonii 85.3% populacji będzie korzystało z mobilnej telefonii, a do 2022 roku użytkowników smartfonów będzie 68.79 milionów.

Tendencje te mogą być istotnym sygnałem przede wszystkim dla producentów programów i aplikacji przeznaczonych na smartfony dla użytkowników z różnych grup wiekowych. Oferta dedykowana może sprawdzić się nie tylko wśród pojedynczych użytkowników. Aplikacjami i oprogramowaniami specjalistycznymi mogą być zainteresowane także firmy i korporacje. Już pod koniec 2015 roku 6,2% przedsiębiorstw w Japonii wprowadziło możliwość teleworkingu, na przykład poprzez pracę mobilną (60,3%), pracę z domu (22,9%) oraz z satellite office (15.8%).

 Najważniejsi gracze na rynku


Według raportu EAS, trzema najbardziej dochodowymi dziedzinami IT były: sektor bezpieczeństwa przepływu informacji, pomocy w wypadku katastrof oraz księgowości i kontroli rachunkowej. Wyniki finansowe w tych sektorach przekroczyły założenia w 2016. Warto także zwrócić uwagę, że największe procentowe przychody uzyskały organizacje posiadające wpływy mniejsze niż 1 mld JPY (4.7%), czyli małe przedsiębiorstwa oraz firmy posiadające zyski przekraczające 500 mld JPY (3.3%) – duże konglomeraty handlowe.

Owe konglomeraty zajmują się wielosektorowym rozwojem przemysłu, rozszerzając swoje wpływy o kluczowe branże. Do największych japońskich firm, które posiadają takie udziały w branży IT należą firmy motoryzacyjne Toyota czy Honda. Najbardziej wartościowymi graczami na japońskim rynku, posiadającymi udziały w tym sektorze w 2016 roku były: Toyota (o rynkowej wartości 28,403 mld JPY), Honda (14,601 mld JPY), Japan Post Holdings (14,257 mld JPY), Nissan Motor (12,189 mld JPY), Nippon Telegraph & Tel (11,540 mld JPY), Hitachi (10,034 mld JPY), Softbank (9,153 mld JPY), JX Holdings (8,737 mld JPY), Aeon (8,176 mld JPY),  Tsusho (8,170 mld JPY).

Do znaczących koncernów należących do sektora IT można zaliczyć: Fujitsu (o wartości 3,283 mld JPY), NEC (2,630 mld JPY), Hitachi (2,109 mld JPY), NTT Data (1,615 mld JPY), IBM Japan (902 mld JPY), Canon MJ (646 mld JPY), Otsuka Shokai (609 mld JPY), NRI (421 mld JPY), CTC (391 mld JPY), TIS Intec Group (382 mld JPY). Natomiast do największych dystrybutorów oraz sprzedawców w branży technologii informacyjnych, teleinformatyki, telekomunikacji oraz sprzętu pochodnego, sprzedawców komputerów (PC), dysków twardych i aplikacji należą: Toyota, Nissan, MUFG, TEPCO oraz Tokyo Gas.

Według Statista.com, do głównych japońskich firm internetowych, które osiągnęły miliardowe wyceny w 2017 roku należały SoftBank Corp (10.1 miliardów JPY), Rakuten Inc.(1.5 miliarda), Yahoo! Japan Corporation (1.07 miliarda). Warto także wymienić przedsiębiorstwa osiągające miliardowe zyski jak CyberAgent Inc. (486.11 mld JPY), mixi Inc. (406.8 mld JPY), kakaku.com (366.8 mld JPY) oraz DeNA Co. Ltd. (354.1 mld JPY), GMO Payment Gateway Inc. (304.26) i Matsui Securities Co. Ltd. (242.67 mld JPY). Firmy te posiadają największe udziały na wewnętrznym rynku. Ich marki są rozpoznawalne zarówno wśród Japończyków, jak i wśród regionalnych inwestorów.

Inwestycje w IT


Według wskaźników IT Investment Index, japoński rynek technologii informacyjnych miał osiągnąć wartość 2.10 w 2016 roku z prognozowanym wzrostem o 1.73 w 2017 roku. Średni budżet na IT w 2016 roku według procentowego przychodu branż wynosił: 2.6% dla korporacji, 1.8% dla przemysłu, sektora budownictwa i mieszkalnictwa, a dla sprzedaży hurtowej i detalicznej 1.5%. Usługi finansowe odpowiadały za zysk 6.1% według indeksu,  w branży komunikacji za 3.8%, w sektorze IT 2.3% oraz po 2.9% dla sektora usług i sektora wydatków publicznych.

Biorąc pod uwagę te zmienne, można wskazać sektor usług finansowych, komunikacji oraz usług IT, jako najbardziej opłacalne segmenty rynku dla zagranicznych eksporterów i inwestorów. Kluczowym trendem jest wzrost także popularności rynku AI i e-learningu wśród japońskich inwestorów, choć największe zainteresowanie dotyczy przede wszystkim automatyzacji. Wciąż rośnie też liczba organizacji skorych do inwestowania w sektor zajmujący się analizą danych/BI.

Trendy w IT


Sprzet ICT

Popyt na sprzęt telekomunikacyjny na japońskim rynku wewnętrznym słabnie z biegiem lat. Aby zrekompensować straty krajowe (osiągające rok rocznie wartość -0.6%) Japończycy coraz usilniej skupiają się na działalności zagranicznej, która wzrasta o 6,3% co roku od 2014 roku. Poziom eksportu sprzętu telekomunikacyjnego, telefonów mobilnych, sprzętu do transmisji danych, systemów komputerowych dla sieci mobilnych oraz przętu do wstecznego przesyłu danych (backhaul equipment) itp. łącznie podwyższył się o 3,4%.

Z całkowitej wielkości produkcji japońskich marek (2,62 biliona JPY) około 70% stanowi wartość produktów wytwarzanych za granicą, a około 40% tej liczby jest wartością produktów wytworzonych za granicą i eksportowanych na inne rynki (w tym do kraju pochodzenia). Można więc wyciągnąć wnioski, że dane dotyczące krajowej produkcji i eksportu nie odzwierciedlają stanu faktycznego, biorąc pod uwagę import do kraju własnych produktów outsourceingowanych za granicą.

W latach 2012-2015 nastąpił jednak spadek o 43% w wewnętrznym imporcie. Daje to mylne wrażenie drastycznego zmniejszenia się produkcji japońskich marek, jednak wzrost produkcji przeznaczonej na eksport pokazuje, że faktyczny spadek (produkcja zagraniczna + produkcja krajowa) wynosił tylko około 8%.

Ciągle rosnąca wartość zagranicznego eksportu japońskich marek (In-Out + Out-Out) świadczy, że ich obecność na światowych rynkach wciąż jest znacząca. Mimo silnej pozycji japońskich producentów, odnotowuje się także obecność zagranicznych marek na wewnętrznym rynku japońskim. Dla polskich i europejskich eksporterów oznacza to pozytywny trend.

Projekty technologiczne

W 2017 roku, rozwijane były projekty technologiczne zajmujące się: produkcją platform IT i sprzętu IoT (Internet of Things), M2M (komunikacja maszyny z maszyną, machine- to-machine), zintegrowanych systemów domowych, AI oraz e-learningu, IaaS (Infrastructure as a Service, dostarczającego usługi, złącza internetowe, przechowującego i operującego sprzętem hardware, software, itp.) oraz Chmur wykorzystywanych w usługach finansowych (fintech), sieci 4G i LTE, OS i systemy Windows. Innowacje te znalazły zastosowanie w BI oraz analizie danych, zarządzaniu przedsiębiorstwami, SCM (supply chain management), ECM (enterprise chain management), aplikacjach mobilnych oraz urządzeniach Smart, jak również ułatwiły transfer danych czy plików. Z sektora usług IT związanych z bezpieczeństwem, wdrażano rozwiązania umożliwiające monitoring urządzeń, zarządzanie kwarantanną (w przypadku potencjalnych wirusów), biometryczną autentyfikacje oraz odzyskiwania danych i zarządzanie prawami własności do danych informacji (DLP i IRM).

Najpopularniejszymi technologiami były te związane z udoskonalaniem IoT, tabletów i smartfonów oraz rozwijaniem Chmur Iaas ( i innych serwisów: platform, desktopów i software) czy też prywatnych wirtualnych chmur. Największymi graczami w tym sektorze byli: AWS, NTTCom, Fujitsu, SFDC, Softbank, Experian, NTT Data oraz NSSOL. Posiadają oni zauważalne udziały w sektorach Iaas, Daas, których CAGR spodziewany jest wzrosnąć kolejno o 19.2%, 12.5% i 15.9%. Prognozuje się, że japoński sektor Iaas i Paas mają osiągnąć wartość 325 mld JPY do 2019 roku.

Inne zagadnienia, którymi zajmowano się w japońskim sektorze IT w ostatnich latach to: rozwijanie usług sieciowych, redukcja kosztów operacyjnych, kosztów IT, poprawa jakości obsługi klienta, poprawa wydajności i niezawodności systemów, integracja danych z dotychczasowymi systemami, strategiczne wykorzystanie danych, ochrona przed atakami cybernetycznymi, ochrona poufnych danych i danych osobowych. Ważnymi zadaniami pozostały również: promocja innowacyjności w biznesie, rozwój nowych stylów pracy, BCP i DR, procesy wspomagania decyzji w zakresie zarządzania, globalne wsparcie biznesowe, wsparcie kontroli wewnętrznej i zgodności oraz zgłębianie badań i rozwoju w zakresie najnowszych technologii, szkoleń personelu IT i restrukturyzacji organizacji.

Ważnymi zadaniami, wokół których koncentrują się przedsiębiorstwa IT są także: integracja oraz restrukturyzacja platform IT, wizualizacja oraz optymalizacja procesów biznesowych oraz unowocześnienie środowiska sieci. To właśnie im nadawany jest priorytet.

E-learning

Szczególnie interesującym zagadnieniem jest rozwój technologii z zakresu e- learningu. W 2017 roku w Japonii branża ta była warta 179.4 mld JPY i od 2012 roku charakteryzowała się stabilnym wzrostem. Obecna administracja rządowa rozpoczęła działania związane z jej rozwojem, ze szczególnym naciskiem na naukę języków obcych w przygotowaniu do Tokyo 2020.

Jeśli chodzi o współpracę polsko-japońską, inwestycje i ekspansję na japoński rynek e-learningu, pojawiają się problemy związane z koniecznością posiadania reprezentacji firmy. Jest ona konieczna nawet jeśli firma lub serwis funkcjonuje wyłącznie w cyberprzestrzeni. W Japonii dużym poważaniem cieszą się rzeczywiste i namacalne organizacje, takie jak szkoły, instytucje czy uniwersytety, gdyż duże znaczenie przywiązuje się do relacji personalnych. Podobnie przy nawiązaniu transakcji biznesowych. Dlatego firmy internetowe oferujące różnego rodzaju serwisy i platformy e-learningowe pozbawione są tej renomy – jedynie dobrze znanym firmom i japońskim konglomeratom (np. Toyocie) patronującym dane platformy udało się zaistnieć w świadomości Japończyków.

Skostnienie japońskiego systemu edukacji (czy to edukacji językowej, czy współczesnych technologii informacyjnych, itp. ) powoduje, że zmiany zachodzą bardzo powoli. Ważne są spotkania w grupie, w przestrzeni wspólnej oraz interakcje (nawet te wpisane w japoński system hierarchii społecznej), dlatego koniecznością jest by e-learning potraktowany został jako dodatek lub został uzupełniony o lokalne reprezentacje, w postaci siedzib i przedstawicielstw firm.

Internet of Things

IoT w Japonii wciąż rozwija się przede wszystkim w domenie bezpieczeństwa (39%), zdalnego monitoringu (27%), działania czujników (24%), śledzenia przesyłek (20%), płatności/POS (21%), liczników Smart (13%) itp. Około 1/4 przedsiębiorców jest obecnie w fazie testowania, pilotowania lub stosowania AI, której najczęściej używają do analizowania danych, R&D, w obsłudze klienta, testowaniu produktu, sprzedaży, marketingu, produkcji, kontroli jakości, CRM, WCM, HRM, zarządzaniu przedsiębiorstwem lub zamówieniami, zapewnianiu technologicznego bezpieczeństwa, GRC, dostawach czy SCM. Jeśli chodzi o sektor cyberbezpieczeństwa, rynek ów będzie kontynuował wzrost na poziomie 11,4% CAGR. Sandbox Gateway Security(22,7%) oraz ochrona DDoS (22,4%) spodziewają się szybkiego wzrostu.

W tym popularnym japońskim sektorze najczęściej zajmowano się budową i doskonaleniem skanerów dotyczących ataków oraz alertami lub barierami (Vulnerability Scanner, Web Tamper Protection Alert, Distributed Denial of Service Protection, Sandbox-based Gateway Security, Web Gateway Security polegające na stworzeniu oddzielnej, ograniczonej strefy kwarantanny dla nietestowanych kodów lub niezaufanych programów), czy też filtrowaniem URL oraz budową firewallu WAF, UTM – systemu wykrywającego nieautoryzowane działania. Zabezpieczenia Firewall odpowiadały za sporą część sektora, wartą 42.5 mld JPY w 2017 roku i prognozowanym wzroście do 55 mld JPY w 2020.

Polscy przedsiębiorcy oferujący domowe systemy typu smart powinni wziąć pod uwagę ekspansję na rynek japoński. Już w 2014, w Japonii zostało zainstalowanych ponad 557 mln urządzeń tego typu.  Japoński rynek  został wyceniony na blisko 159.8 mld JPY w 2016 roku. Penetracja rynku na razie wynosi 10%, ale jest to jeden z najbardziej obiecujących sektorów z szacowanym 5-cio krotnym wzrostem na najbliższe lata. Dodatkowo, premier Shinzo Abe wskazał na Internet of Things jako na jedną z promowanych gałęzi IT za czasów jego administracji. W sierpniu 2017 roku NTT DoCoMo, SoftBank i KDDI, trzej najwięksi operatorzy telefonii komórkowej w Japonii, ogłosili, że zapewnią krajowym firmom szkielet telekomunikacyjny, który będzie obsługiwać wspomniane systemy.

Startupy

Na największe perspektywy rozwoju wskazuje się wśród platform służących do agregowania kont osobistych, które łączą konta bankowe, karty kredytowe, opłaty za rachunki (np. za zakupy), skanujące dane za pośrednictwem łączy API. Tego rodzaju projektem jest Money Forward, które rozpoczęło działalność w grudniu 2012 roku, a obecnie posiada 3,5 mln użytkowników będąc platformą usług OEM banków.

Kolejne są aplikacje z dziedziny stylizacji np. odzieżowych czy aranżacji wnętrz. Przykładem sukcesu jest AirClose, które rozpoczęło działalność w grudniu 2014 roku i otrzymało finansowanie w wysokości 1 mld JPY w 2016 od sklepu FC (firmy magazynowa) oraz firmy VC (karty kredytowe).

Platformy IoT oparte na AWS, oferujące usługi (SIM karty i interfejsu API) również odnotowują rosnącą popularność. Przykładem jest Soracom, założone we wrześniu 2015 roku, które podpisało kontrakt z ponad 2 tys. firm. Firma zwiększyła przychody do 2,4 mld JPY, dzięki współpracy z amerykańską World Innovation Lab, Infinity Venture Partners oraz Mitsui Corp i Pavilion Capital.

Firmy specjalizujące się w internetowych urządzeniach przesyłających live streamy, łączące elektronikę consumer (systemy wbudowane) i usługi online umożliwiające stopniowe wprowadzanie interfejsu użytkowników i poprawę usług streamingu. Japońska firma „Live shell” założona w 2012 roku aktywnie rozwija tego rodzaju technologie, łącząc produkty 11 innych firm w 21 krajach.

W Japonii rozwijane są technologie typu smart glasses, poprzez które można ściągać aplikacje z rynku w chmurze, które dodatkowo nadają się na drone monitor, video player oraz narzędzia wspomagające w e-learningu. Japońskie “Moverio” od 2011 roku promuje swój produkt, umożliwiający bogatsze korzystanie z aplikacji użytecznych w biznesie, grach oraz rozrywce.

Ważnym elementem są także technologie możliwe do wykorzystania w transporcie i w codziennym życiu takie jak laureat CES 2017 Innovation Award w kategorii “Best Accessibility Tech”- WHILL Model M, czyli system pozwalający na poruszanie się po stromych zboczach, trudnym terenie oraz ostrych zakrętach, dzięki mocnym przednim kołom (omniwheels).

Ze wspomnianych innowatorów, najbardziej interesującym wydaje się być Money Forward, Podmiot ten niedawno wszedł na giełdę oraz planuje działalność na skalę globalną, odzwierciedlając duże zainteresowanie sektorem finanse technology. Na wyspach już 154 firmy rozpoczęły inwestycje w fintech. Najczęściej skupiają się one wokół sektora crowd fundingu, sektora bankowego oraz pożyczek, płatności i bezpieczeństwa przepływu środków (Coiney, Green Funding, Wealthnavi, BankGuard). LINE – popularny w Japonii serwis służący do komunikacji, również oferuje usługi płatności, podobnie oferty przewoźników SUICA, JR East, JR Westa, ICOCA oraz PASMO zostały wzbogacone o możliwość używania środków płatniczych z transportu (przeznaczanych na opłaty przejazdów w komunikacji miejskiej) podczas transakcji pieniądzem elektronicznym. Pod koniec 2016 roku, takich transakcji dokonano na kwotę 5.1 trylionów JPY.

Mimo wszystko, Japończycy mają konserwatywne podejście, jeśli chodzi o formy zarządzania finanasami. Najwięcej osób posiada rachunki bankowe w Japońskim Banku Pocztowym, a posiadanie internetowego konta (jako konta głównego) nie jest popularne. Tak jak wspomniano poprzednio, interakcje pomiędzy klientami a pracownikami banku są bardzo ważne (poziom zadowolenia z usług Japończycy ocenili na 90%). Popularnością cieszą się bankomaty oraz lokalne oddziały banków, z których głównie wypłacane są środki. W sklepach 7/11 oraz marketach płacą rachunki za media, itp., bankowość internetową wykorzystują głównie do przekazywania pieniędzy.

Rząd japoński stara się pobudzić sektor fintech, zamieszczając go wśród pięciu strategicznych sektorów. Celem jest rozwój analizy BigData, standaryzację danych uzyskiwanych z transakcji kart kredytowych, otwarcie interfejsu API 80 banków w ciągu 3 lat, podniesienie wskaźniku płatności bezgotówkowych do 40% w ciągu 10 lat.

Pojawiają się też niezależne firmy takie jak Wealth Navi, Okane no Design lub firmy maklerskie. Banki takie jak Mitsubishi czy Mizuho zapewniają smart zarządzanie aktywami, personal finacing, usługi księgowości oraz śledzenie rachunków gospodarstw domowych. Podobnie NEC, SBI Holdings, JBA, BCCC, które udostępniają usługi wymiany walut i kryptowalut.

Badania nad rozwojem

Japonia od lat wyznacza trendy w branży teleinformatycznej. Japońskie wydatki na badania i rozwój nauki i technologii (R&D) pozostają na bardzo wysokim poziomie, wspierając image Japonii, jako lidera zaawansowanych technologii (Japan Inc.Japan Brand). W 2016 roku Japonia liczyła ponad 847,000 naukowców z dziedzin nauki i technologii. W tym samym roku liczba zatrudnionych pracowników naukowych w przedsiębiorstwach wynosiła 486,200, w instytucjach non-profit i organizacjach publicznych 38 800 oraz 322 100 osób na uniwersytetach i w japońskich szkołach wyższych. Pod względem nakładów finansowych poświęconych na rzecz wspierania badań i rozwoju w 2015 roku, przedsiębiorstwa wydały 13,7 bilionów JPY (72,3% ogółu wydatków na badania i rozwój), instytucje non-profit i organizacje publiczne 1,6 biliona JPY (8,5%), a uniwersytety i uczelnie 3,6 biliony JPY (19,2%).

Na podstawie Ustawy o Nauce i Technologii z 1995 roku oraz Planu Podstawowego z 1996, japoński rząd kontynuuje politykę wspierania nauki i technologii po dziś dzień. W ramach wydatków na badania i rozwój w 2015 wykorzystano środki głównie w obrębie trzech dziedzin: 935 miliardów JPY przeznaczono na „promocję innowacji użytkowanych w codziennym życiu”, 585,1 miliarda JPY na „promocję zielonej technologii” i 82,3 miliarda JPY na cele „odbudowy i rekonstrukcji po trzęsieniu ziemi w Japonii”.

Badania i rozwój są istotne zarówno dla przedsiębiorców, jak i organizacji rządowych i pozarządowych. Programy wsparcia sugerują trend nieustannego rozwoju w poszukiwaniu innowacyjnych rozwiązań na wielu płaszczyznach i dla wielu branż. Trzeba jednak pamiętać, że przy podchodzeniu do przetargów oraz współpracy z japońskimi uczelniami oraz innowatorami, największym problemem jest podejście do współpracy z nieznanymi zagranicznym przedsiębiorcami. Japończycy preferują współpracę z rodzimymi ośrodkami badawczymi, uczelniami oraz rodzimymi przedsiębiorcami. W tym wypadku kluczowym staje się świadomość różnic kulturowych, językowych oraz priorytetów, a także obecność zaufanego lokalnego przedstawiciela.

 Dochodowy sektor gier


W 2016 roku wartość sektora gier wyniosła około 12.4 miliardów USD, natomiast rok później wartość ta oscylowała wokół 13.67 miliardów USD. Plasuje to japoński przemysł gier na trzecim miejscu pod względem wielkości na świecie. Szacuje się, że 69 milionów obywateli interesuje się grami komputerowymi, a 61% z nich wydaje na nie spore środki pieniężne.

W 2016 roku gry mobilne odpowiadały za największe przychody (6.5 mld USD) z sektora gier oraz zajmowały 52% rynku. Dla porównania, gry na konsole stanowiły tylko 38% rynku przy wartości dochodów 4.7 mld USD, a gry na PC tylko 10% przy 1.2 mld USD zysków. Przeciętnie w 2016 roku gracze wydawali 296 USD rocznie na gry video, najczęściej posługując się Wii (57% do 45% PS4) oraz elektronicznym sprzętem hp (28% graczy jest bardziej pozytywnie nastawionych do wydawania pieniędzy na gry komputerowe oraz sprzęt).

Japończycy preferują gry indywidualne, a nie zespołowe, co powoduje, że japoński rynek e-sportu nie jest tak popularny jak w Chinach czy Korei. Jednak nie tylko brak zainteresowania wśród szerszej populacji ma na to wpływ. W dużej części jest to związane z sytuacją prawną w Japonii. Prawo japońskie zabrania udziału w grach, w celach zdobycia wynagrodzenia, od lat osiemdziesiątych sprowadzając gry wideo do hazardu.

Dodatkowo wiek licznej grupy graczy (od 40-60 lat) determinuje ich zainteresowania, co wpływa na rozwój branży. W Japonii oprócz rozwijającego się trendu oraz zasięgu gier mobilnych, również widoczne jest zainteresowanie uczęszczaniem do nostalgicznych centrów gier video lub centrów (arcade gaming centres), gdzie klienci mogą cieszyć się grafiką w dużej rozdzielczości, dźwiękiem i obrazem HD oraz doświadczaniem gier zręcznościowych, co jest utrudnione w najczęściej ciasnych japońskich domach.

Japonia zajmuje trzecia pozycję w globalnym rankingu renomowanych producentów i innowatorów gier komputerowych. W 2017 roku do największych twórców creative content należeli: Nintendo (4.37 miliardy USD w 2017), Square Enix (2.43 miliardy USD w 2017), Sony Computer Entertainment (68 miliardów USD), Sega (255.9 mld USD), Bandai Namco Holdings (6.5 miliardów USD), jak również inni liczący się gracze o odpowiednio niższych, lecz wciąż wielomilionowych dochodach: Capcom, Atlus, Game Freak, From Software, HAL Laboratory. Niestety widoczny jest trend spadkowy, biorąc pod uwagę, że w 2009 roku zyski Nintendo wynosiły 18.7 miliardów USD, a już niespełna dekadę później 4.37 miliardów USD.

W Kraju Kwitnącej Wiśni tworzeniem gier wideo zajmuje się wyspecjalizowany sektor rynku, rozwijający oprogramowania koncentrujące się na wielofunkcyjnych grach, które przeznaczone są dla każdego rodzaju urządzenia komputerowego, konsoli do gier, Xbox, PlayStation, Nintendo, platform mobilnych (iPhone, iPad) czy też komputerów stacjonarnych (PC, Macintosh). Dodatkowo, japońscy developerzy zazwyczaj specjalizują się w konkretnym gatunku, niezależnie od tego, czy są to gry RPG, FPS czy RTS.

Do ostatnich głośnych tytułów należą  Resident Evil 7 biohazard na PlayStation 4, Xbox One i PC, Monster Hunter XX (Double Cross) na Nintendo Switch oraz Ultra Street Fighter II na Nintendo Switch. Natomiast gra Marvel vs. Capcom: Infinite na PlayStation 4, Xbox One i PC, którego sprzedaż została uruchomiona we wrześniu 2017, nie zdobyła w zauważalny sposób europejskich ani amerykańskich rynków. Wieloletni faworyt z kategorii gier online, Monster Hunter Frontier Z, kontynuacja Monster Hunter Explore zyskał ogromną popularność, a dochody z licencji wykorzystujące adresy IP również przyczyniły się do wzrostu zysków. Sprzedaż netto tylko gier z Camcon wyniosła ponad 290 mld USD (wzrost o 8,5% w stosunku do tego samego okresu roku poprzedniego), a zysk operacyjny wyniósł około 60 mld USD (wzrost o 328,2% w stosunku do tego samego okresu z poprzedniego roku). Pod koniec marca 2018, spółka planowała agresywną kampanię sprzedażową, wydając Monster Hunter: World na PlayStation 4 i Xbox One.

Innymi popularnymi tytułami były japońskie gry: Final Fantasy XV, następnie Resident Evil 7, Gravity Rush 2 lansowane w styczniu 2017 oraz Persona 5Nier: AutomataYakuza 0NiohHatsune Miku Project Diva Future Tone, oraz The Legend of Zelda: Breath of the Wild. Dla polskich przedsiębiorców jednak najważniejszym akcentem może być sukces Wiedźmina w Japonii. Podczas premiery trzeciej serii gry (The Witcher 3: Wild Hunt – PS4), zdobyła ona pierwsze miejsce w japońskich rankingach. Jego lokalnym dystrybutorem był Spike Chunsoft, a od 18 do 24 maja 2015 sprzedało się niemal 70 tysięcy egzemplarzy (67385) na platformy PlayStation 4 według Media Create. Wcześniejsze edycje gry również przyjęły się bardzo dobrze. Czytelnicy japońskiego Famitsu w 2012 roku przyznali Wiedźminowi 2 – Xbox 360 (CD Projekt RED) nagrodę Platinum Award.

Rynek gier na smartfony to również rozwijająca się branża w Japonii. Przychody z mobilnych gier w Japonii rosły o około 35% rok do roku od 2015, przewyższając wyniki osiągane w Stanach Zjednoczonych pomiędzy 2015 a 2017 rokiem. Dane z raportu Dentsu i App Annie na temat japońskiego rynku gier mobilnych ujawniły szereg interesujących spostrzeżeń. Najbardziej lukratywnymi okazały się RPG, które zdobyły prawie 65% przychodów z mobilnych gier w Japonii pomiędzy lipcem 2016 a czerwcem 2017 roku. Rodzimi programiści zdecydowanie dominują na rynku japońskim, którzy generują ponad 80% przychodów z gier. Na tym rynku funkcjonuje zaledwie garstka międzynarodowych producentów.

Europejskie firmy IT na rynku japońskim


W 2015 roku Japonia pozyskała 3949,8 miliarda JPY z eksportu technologii. Wartość ta wzrosła o 7,9% w stosunku do 2014 roku. Z łącznych wpływów tej działalności 74,7% pochodziło z transferu technologii do zagranicznych spółek macierzystych/zależnych. Tymczasem płatności za import technologii wyniosły 602,6 miliarda JPY, co stanowi wzrost o 17,5% – pierwszy od 2013 roku. Japończycy w większości importowali technologie od zagranicznych spółek łączonych/spółek zależnych (22,6%).

W 2015 roku fiskalnym Japonia eksportowała technologie warte 3949,8 miliarda JPY, głównie do USA (1,597,9 mld JPY- 40,5% całkowitego eksportu), ChRL (476,5 mld JPY), Tajlandii (327,3 mld JPY) i Wielkiej Brytanii (234,1 mld JPY). Importowała natomiast technologię wartą 602,6 miliardów JPY: z USA (424,9 miliarda JPY – 70,5% całkowitego importu), Holandii (27,4 miliarda JPY), Niemiec (19,3 miliarda JPY) i Szwajcarii (18,4 miliard JPY).

Co ciekawe import IT z Niemiec i Holandii głównie stanowiły: sprzęty pomiarowe i medyczne (automatyczne konsole, lasery, elementy optyczne), sprzęty mechaniczne (silniki spalinowe, maszyneria, transformery elektryczne, turbiny gazowe itp.), urządzenia do nawigacji i sprzęty biurowe (komputery, drukarki, telefony).

Duńczycy od 2010 współpracują z Japończykami z zakresu Life Science, robotyki i zielonej energii. Testowano m. in. robota Paro (AIST) w ośrodkach opieki, Roborior testowany był w Danahøj, a na Uniwersytetcie Tsukuba, razem z tokijskimi naukowcami rozwijano zrobotyzowany kombinezon HAL (Hybrid Assistive Limb).

Jednak z punktu widzenia UE inne branże, w tym technologia transportu kolejowego, nadal spotykają się z pewnego rodzaju barierami wejścia. Sygnały płynące z Japonii są pozytywne, gdyż jest duże zainteresowanie współpracą technologiczną oraz importem technologii, jednak zdominowanie tego rynku przez producentów z USA powoduje, że mniejszym przedsiębiorcom europejskim niełatwo jest eksportować do Japonii. Dodatkowo muszą się liczyć z silną konkurencją ze strony Niemiec czy Szwajcarii.

Kolejną barierą jest specyfika rynku japońskiego. Japońscy producenci tworzą swoje produkty głównie na rynek wewnętrzny, który jest formowany przez lokalne gusta oraz mody. Europejskim i polscy producenci planujący ekspansję powinni odpowiednio się przygotować, by w swoich działaniach uwzględniać określone uwarunkowania społeczne.

Tokijskie targi technologii informacyjnych

Wystawy w Japonii cieszą się dużym zainteresowaniem zarówno publicznym jak i ze strony japońskich przedsiębiorców. Dlatego tak ważne jest odpowiednie przygotowanie do zaprezentowania swojej firmy w sposób rzetelny i wiarygodny. Informacje powinny być przetłumaczone na język japoński, a wizytówki, które są elementem koniecznym w Japonii, powinne byc przygotowane według japońskich standardów oraz posiadać lokalne numery kontaktowe. Dla Japończyków ważny jest również bezpośredni, osobisty kontakt z wyższym kierownictwem lub reprezentacją przedsiębiorstwa. Wskazane jest udostępnienie odpowiedniej próbka produktu. Ponadto, obecność na targach stwarza możliwości rozpoznania konkurencji oraz promocji firmy. W ten sposób budowany jest wizerunek oraz rozpoznawalność marki.

Polscy przedsiębiorcy przygotowujący się do ekspansji na rynkek japoński powinni wziąć pod uwagę następujące kwestie:

Koszty marketingu w Japonii zazyczaj są bardzo wysokie, jednak działania takie jak promocja w lokalnych mediach, środkach transportu, działania bezpośrednie wobec targetu, z zaangażowaniem Polonii czy obecności na wystawach poza regionem Kantō może okazać się bardzo lukratywna. W 2016 roku 30% wszystkich japońskich targów biznesowych zostało zorganizowanych przez prywatnych dostawców komercyjnych, 40% przez sektor lub stowarzyszenia przemysłowe. Mniejsze przedsiębiorstwa powinny wziąć pod uwagę możliwość uczestniczenia w targach w pawilonie swojego państwa. Zaletą wspólnych stoisk są niższe koszty organizacyjne, lepsza lokalizacja i wzajemne wspracie. Często obencość bardziej rozpoznawalnych firm przyciąga do stoiska klientów. Dodatkowo, sposób prezentacji firmy również jest bardzo istotny. Japończycy przede wszystkim gormadzą dane o produktach obecnych na targach, zazwyczaj nie dyskutując z reprezentami firm. Jeżeli jednak kontakt następuje, odbywa się w języku japońskim, rzadziej po angielsku.

Dzięki deregulacji, koszty wypromowania produktu w Japonii stają się niższe. Decydującym czynnikiem sukcesu na targach oraz samej akcji promocyjno-reklamowej, staje się dostosowanie wizerunku do preferencji Japończyków. Dlatego warto zadbać o atrakcyjne opakowanie produktów, lokalizację firmy, obsługę posprzedażową, a także specjalne usługi, jak wydłużone okresy gwarancyjne i dodatkowe funkcje.

2018-08-06T13:04:05+00:00