Rynek dla eksportera – Zjednoczone Emiraty Arabskie

Dostęp do rozbudowanej i nowoczesnej infrastruktury

Uzależnienie emirackiej gospodarki od ropy naftowej

Możliwości biznesowe w sektorze budowlanym i turystycznym

Wartość importu ZEA to około 229,9 mld USD w 2016 r.

Polski eksport zdominowany przez urządzenia elektryczne i elektroniczne

ZEA na 31 miejscu w światowej klasyfikacji PKB

Reformy ułatwiające prowadzenie biznesu

Przywóz towarów podlega niewielu kontrolom

41 miejsce w globalnym rankingu World Prosperity Index 2016

Charakterystyka rynku


Zjednoczone Emiraty Arabskie są państwem, którego znaczenie dla gospodarki światowej jest niemal niezrównane. Dzięki swojej strategicznej pozycji, aktywnej dywersyfikacji gospodarki oraz doskonałym stosunkom handlowym i prestiżowi, federacja 7 emiratów jest doskonałym miejscem dla wszystkich zainteresowanych ekspansją lub inwestycją, zwłaszcza na rynkach Bliskiego Wschodu, Afryki Północnej i Azji Południowej. Każdy inwestor w ZEA posiada dostęp do rozbudowanej i nowoczesnej infrastruktury. Zróżnicowany krąg konsumentów, a przede wszystkim bardzo szerokie możliwości reeksportu towarów do innych państw regionu stwarzają korzystne warunki do ekspansji eksportowej.

  • Dubaj – najbardziej rozpoznawalny z emiratów. Szybka ekspansja i reputacja innowacyjności przedsiębiorców sprawiły, że stał się on jednym z najwyżej cenionych miejsc do inwestowania. Charakteryzuje się otwartym rynkiem i atrakcyjnymi zachętami podatkowymi, które wzmacniają pozycję Dubaju jako centrum biznesowego.
  • Abu Dhabi – stolica ZEA i drugie co do wielkości miasto w Emiratach. Poddane zostało szybkiej industrializacji co przyczyniło się do przekształcenia go w centrum działalności politycznej, przemysłowej i handlowej. Abu Dhabi wytwarza 15 % PKB całego państwa i cieszy się renomą jako jedno z bardziej zachodnich miast arabskich. Choć jest mniej dostępne od Dubaju, oferuje wiele korzyści dla obecnych na rynku podmiotów.
  • Sharjah – trzeci największy emiarat. Oferuje niskie podatki i obowiązki handlowe jako bodźce do przyciągnięcia inwestycji. Posiada również szybkie procedury dotyczące licencjonowania działalności gospodarczej.
  • Ajman – z roku na rok umacnia swoją reputację poprzez solidne podejście do inwestycji w sektorze nieruchomości. Ze względu na silne prawo ochrony, profil Ajmanu nadal rośnie.
  • Umm al-Quwain – najmniej zamieszkany emirat w całej federacji. Oferuje podobne zachęty podatkowe i handlowe dla zagranicznych inwestorów co Dubaj.
  • Ras al-Khaimah – skoncentrowano się na budowie własnej wyróżniającej go branży i obecnie jest największym producentem cementu w Zjednoczonych Emiratach Arabskich.
  • Fujairah – wraz z prężnie rozwijającą się strefą wolnego handlu, replikując powodzenie Autonomicznej Strefy Dubajskiej, Fujairah chce przyciągnąć zagranicznych inwestorów. Turystyka jest również znaczącym sektorem tego emiratu.

Gospodarka ZEA bazuje przede wszystkim na korzyściach płynących z eksportu ropy naftowej oraz pracy napływowych emigrantów. Uzależnienie emirackiej gospodarki od ropy naftowej, siły roboczej pochodzącej spoza ZEA oraz rosnąca inflacja stanowi poważne wyzwanie w perspektywie długoterminowej. Plan strategiczny ZEA na najbliższe lata opiera się na mobilizacji obywateli do podejmowania pracy w kraju poprzez reformę edukacji oraz tworzenie dla nich miejsc pracy w sektorze prywatnym.

W celu zmniejszenia wkładu z sektorów związanych z ropą, ZEA dążą do dywersyfikacji gospodarki poprzez rozwój turystyki, handlu detalicznego, handlu i nieruchomości. ZEA przestrzegają swojej długoterminowej strategii na rzecz dywersyfikacji gospodarki narodowej – z nieco mniejszej niż 70% PKB, do 80% w 2021 r. W listopadzie 2015 r. rząd ogłosił wart 81,7 mln USD plan pobudzenia gospodarki opartej na wiedzy i innowacji, który obejmie inicjatywy inwestujące w sektorze edukacji, zdrowia, energetyki, transportu, przestrzeni kosmicznej i zasobów wodnych. Plan obejmuje również potrojenie siły roboczej w “gospodarce opartej na wiedzy” do roku 2021 .

I choć w ogólnym rankingu Doing Business 2017 ZEA zajmują 26 pozycję, wśród państw regionu Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej (MENA)  nadal pozostają bezkonkurencyjnym liderem. Zjednoczone Emiraty Arabskie są znane ze swojej szybkiej infrastruktury i rozwoju budownictwa. Ogłoszone w 2016 r. mega inwestycje obejmowały projekt dotyczący rozbudowy metra w Dubaju (2,9 mld USD), drugą fazę hotelu Atlantis na Palm Jumeirah (840 mln USD) oraz wieże Palm Gateway w Nakheel (380 mln USD).

W 2013 r. Dubaj wygrał przetarg na gospodarza World Expo 2020. Prace związane z infrastrukturą związaną z tym wydarzeniem stwarzają wiele możliwości biznesowych w sektorze budowlanym i turystycznym. W budżecie na 2017 r. na wydatki infrastrukturalne rząd Dubaju przyznał kwotę 2,2 mld USD, 27% więcej niż w roku 2016. Poza przyjęciem 47 nowych projektów budowlanych o łącznej wartości 3 mld USD w 2017 r., w ramach 98 kolejnych umów pozabudowlanych zostanie wypłacone z budżetu ponad 98 mln USD. Pieniądze zostaną przeznaczone m.in. na doradztwa prawne, zarządzania imprezami oraz merchandising.

Największym wyzwaniem stojącym przed potencjalnymi inwestorami, którzy pragną założyć firmę w Zjednoczonych Emiratach Arabskich jest konkurencja. Wraz z napływem nowych firm, przyciągniętych zachętami handlowymi i podatkowymi, jest mało prawdopodobne, aby inwestycje były bezkonkurencyjne. W przeciwieństwie do Dubaju, Abu Dhabi i pozostałe emiraty są bardziej biurokratyczne i mniej otwarte. Wymagają zainwestowania dużych nakladów czasu, zrozumienia procesów biznesowych, jak również arabskiej etykiety.

Opierając się na danych z najnowszego raportu Doing Business 2017., istnieją obszary prowadzenia biznesu, w których zagraniczni inwestorzy mogą napotkać na największe utrudnienia. Należą do nich:

  • handel zagraniczny,
  • otrzymanie kredytu,
  • rozwiązywanie niewypłacalności,
  • rozpoczynanie działalności.

Najniższa ocena wymienionych wyżej obszarów odzwierciedla typowe problemy z jakimi mogą zmierzyć się firmy zagraniczne. Wśród nich można wyróżnić opóźnienia w otrzymaniu zapłaty za ukończone prace, modyfikacje przez lokalne podmioty zakresu pracy oraz zmiany w kontrakcie po jego podpisaniu. Doliczyć należy również trudności w wypowiedzeniu umów pośrednictwa handlowego nawet w przypadkach niepowodzenia działania przez lokalnego agenta. W niektórych sektorach te kwestie mogą powodować znaczne obciążenia kosztowe i przyciągnąć cenny czas i zasoby zarządzania. Mechanizmy rozstrzygania sporów są zróżnicowane pod względem skuteczności wśród siedmiu emiratów i mogą być kłopotliwe.

Handel z ZEA


Gospodarka ZEA charakteryzuje się dodatnim bilansem handlowym. Wartość eksportu w 2016 r. wynosiła 298,2 mld USD, natomiast wartość importu oscylowała w granicach 229,9 mld USD. Wśród największych partnerów w eksporcie znajdują się Indie (11%), Iran (8,9%), Szwajcaria (7,5%), Irak (5,4%) oraz Oman (5,2%). Gospodarka Zjednoczonych Emiratów Arabskich jest silnie zależna od eksportu ropy naftowej i gazu ziemnego (40% całkowitego eksportu). Pozostałe produkty to: perły i inne metale szlachetne, rejestratory dźwięku maszynowego oraz pojazdy transportowe.

Partnerami w imporcie są: Chiny (12%), Stany Zjednoczone (11%), Indie (10%), Niemcy (6,8%) oraz  Japonia (5,2%). ZEA importują głównie perły i inne metale szlachetne, maszyny, rejestratory dźwięku, odtwarzacze, pojazdy transportowe, metale nieszlachetne i wyroby z nich oraz chemikalia i produkty pokrewne.

Polska i Zjednoczone Emiraty Arabskie mają sobie wiele do zaoferowania. Polska jest wysoko ceniona ze względu na bardzo niski poziom ryzyka inwestycyjnego. Atrakcyjność można przypisać także dużym rynkom krajowym, stabilności politycznej i gospodarczej, a także członkostwu w Unii Europejskiej. ZEA próbują przyciągnąć polskich inwestorów poprzez utworzenie specjalnych stref ekonomicznych, parków przemysłowych i technologicznych oraz zapewnieniu zachęt inwestycyjnych w lokalnych gminach, takich jak zwolnienia z podatku od nieruchomości.

Zjednoczone Emiraty Arabskie zawarły z Polską 5 dwustronnych umów gospodarczych stanowiących ważną podstawę rozwoju handlu i inwestycji między obydwoma krajami: Umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania, Umowę o wzajemnym popieraniu i ochronie inwestycji, Umowę o współpracy lotniczej, Umowę o współpracy gospodarczej oraz Umowę o współpracy w dziedzinie turystyki.

Eksport polskich produktów do ZEA wyrażony w USD wyniósł w 2016r. 659 mln. Polski eksport do ZEA jest zdominowany przez urządzenia elektryczne i elektroniczne, które stanowią niespełna ¼ całkowitego eksportu do tego kraju. Na strukturę polskiego eksportu do ZEA składają się również: maszyny, reaktory jądrowe oraz kotły (10%), pojazdy nieszynowe (9,4%), kosmetyki (8,5%) i meble (8,1%).

Wartość polskiego importu z ZEA wynosiła w 2016r. 122 mln USD. W jego strukturze należy wyróżnić następujące produkty: aluminium (40%), wyroby z metali nieszlachetnych (16%) oraz plastik (15%). Obroty czynią Zjednoczone Emiraty Arabskie największym partnerem dla Polski w wymianie handlowej na obszarze regionu Bliskiego Wschodu jak również kwalifikują Polskę jako średniej wielkości partnera handlowego ZEA wśród krajów Unii Europejskiej.

Wizyta emira Dubaju Shaikha Mohammeda bin Rashida Al Maktouma w Polsce w czerwcu 2015 r. była istotna dla wzmocnienia stosunków gospodarczych między krajami. Rozmowy z ówczesnym prezydentem Polski Bronisławem Komorowskim skupione były na temacie sposobów ulepszenia wspólnej współpracy gospodarczej we wszystkich dziedzinach i zbadaniu potencjału obu krajów do wzmocnienia współpracy w głównych sektorach, w szczególności w obszarach infrastruktury, handlu, przemysłu, odnawialnych źródeł energii, rolnictwa oraz projektów dla MŚP.

Wizyta zakończyła się podpisaniem umów polsko-emirackich, w tym porozumienia o współpracy w turystyce, memorandum o szkolnictwie wyższym i badaniach naukowych, listu intencyjnego o współpracy w rolnictwie i bezpieczeństwie żywności, a także memorandum o współpracy w dziedzinie innowacji oraz MŚP.

Sytuacja ekonomiczna ZEA


Populacja Zjednoczonych Emiratów Arabskich stanowi 0,07 procent całkowitej populacji na świecie i wynosi 9,3 mld.

Stopa bezrobocia w ZEA obniżyła się do 3,69% w 2016 r. z  3,81% w 2015 r. Od  1985 r. do 2016 r. średnia stopa bezrobocia szacowana jest na 3,15% , osiągając najwyższy poziom 4,20% w 2009 r. oraz rekordowo niski 1,15 % w 1985 r.

W porównaniu do 2015 r. PKB w Zjednoczonych Emiratach Arabskich wzrósł o 3% w 2016 roku i wyniósł 348,74 mld USD. Jego wartość wynosi 0,56% światowej gospodarki plasując ZEA na 31 miejscu w światowej klasyfikacji PKB.  Od 1973 r.  PKB ZEA wynosi średnio 125,51 mld USD, osiągając najwyższy poziom w wysokości 403.20 mld USD w 2014 r. i rekordowo niski 2,85 mld USD w 1973.

PKB na jednego mieszkańca ZEA w 2016 r. wyniósł 37.622 USD, mniej o 1,480 USD w porównaniu z 2015 r. Wówczas jego wartość wynosiła 39.102 USD. Zjednoczone Emiraty Arabskie mają dobrą pozycję pod względem standardów życia ich mieszkańców zajmując 25 pozycję w rankingu globalnym PKB per capita.

Walutą ZEA jest dirham (AED). Jest to waluta w pełni wymienialna na inne waluty światowe i związana stałym kursem z dolarem amerykańskim (USD 1.00 = AED 3,67). Gospodarka pieniężna kraju znajduje się pod ścisłą kontrolą Banku Centralnego ZEA.

Dubaj jest emiratem, który zapoczątkował model strefy wolnocłowej w ZEA oferując zagranicznym przedsiębiorcom atrakcyjne koncesje i zachęty inwestycyjne. Obecnie w Zjednoczonych Emiratach Arabskich znajduje się ponad 40 stref wolnocłowych, a wiele specjalizuje się w konkretnych sektorach gospodarczych, takich jak finanse, logistyka, media, służba zdrowia, wyroby tekstylne i samochody. Firmy w strefach wolnocłowych mogą zazwyczaj korzystać ze 100% własności zagranicznej i repatriacji zysku, bez podatku od osób prawnych, cła, ograniczeń walutowych, ograniczeń w zatrudnieniu oraz bez barier handlowych ani kontyngentów. Organ Wolny Strefa (FZA) zarządza każdą wolną strefą i jest odpowiedzialny za wydawanie licencji operacyjnych. Szczegóły można znaleźć na stronie internetowej wolnych stref ZEA.

Strefa Wolnego Jebel Ali w Dubaju (JAFZA) to jedna z największych i najbardziej udanych stref wolnocłowych. W 2016 r. Firma JAFZA przyciągnęła 460 nowych firm, z czego 21% pochodzi z regionu Azji i Pacyfiku. Obecnie JAFZA jest domem dla ponad 7 000 firm, w tym ponad 100 firm z listy Global Fortune 500. Firmy te działają w wielu sektorach przemysłowych i usługowych, z których większość zajmuje się handlem. Reszta natomiast skoncentrowana jest  w sektorze produkcji i logistyki.

Chociaż ostatnio planuje się zniwelować obecne 49% ograniczeń dotyczących własności, aby zagwarantować 100% zagranicznej własności przedsiębiorstw spoza stref wolnocłowych w pewnych strategicznych sektorach, warto zauważyć, że ogólne ramy prawne w ZEA nadal preferują lokalną inwestycję zagraniczną. Na terenie federacji nie stosuje się zasady narodowego traktowania inwestorów, a zagraniczna własność gruntów pozostaje ograniczona.

Ułatwienia i bariery eksportu do ZEA


ZEA sukcesywnie wprowadzają reformy ułatwiające prowadzenie biznesu na terenie federacji. Do najważniejszych zmian z perspektywy przyszłego inwestora dokonanych w 2017 r. należą:

  • Ułatwienie rozpoczęcie działalności przez usprawnienie procesu rezerwacji nazwiska i notarializacji stowarzyszenia oraz łączenie procedur rejestracyjnych z Ministerstwem Zasobów Ludzkich, Ogólnym Organem Nadzoru Emerytalnego i Ubezpieczeń Społecznych.
  • Udoskonalenie prac związanych z pozwoleniami na budowę, poprzez wdrożenie kontroli opartych na ryzyku i łączeniu końcowej inspekcji w procesie uzyskiwania certyfikatu ukończenia.
  • Zmniejszenie czasu potrzebnego na uzyskanie nowego połączenia energetycznego poprzez wdrożenie nowego programu z surowymi terminami sprawdzania wniosków, przeprowadzania inspekcji i instalacji liczników. Zjednoczone Emiraty Arabskie wprowadziły również rekompensatę za przerwy w dostawie prądu.
  • Ulepszenie procesu rejestracji nieruchomości, poprzez zwiększenie przejrzystości w rejestrze gruntów.
  • Wzmocnienie ochrony inwestorów mniejszościowych poprzez zwiększanie praw akcjonariuszy i roli w głównych decyzjach biznesowych, wyjaśnianie struktur własności i kontroli oraz wymagających większej przejrzystości przedsiębiorstw.
  • Skrócenie czasu trwania pojedynczej umowy na czas określony z 48 do 24 miesięcy.

Zjednoczone Emiraty Arabskie są członkiem Światowej Organizacji Handlu (WTO) i utrzymują raczej liberalny reżim handlu. Przywóz podlega niewielu kontrolom, z wyjątkiem importu broni i amunicji, napojów alkoholowych, pestycydów rolnych, narkotyków i produktów z wieprzowiny. Izraelskie towary są również zabronione. W Zjednoczonych Emiratach Arabskich nie ma kontroli wymiany. Jednakże wszyscy importerzy muszą wystąpić o licencję, a importer może importować tylko te towary określone w licencji.

Na czele administracji celnej stoi Federalny Urząd Celny (FCA). Regulacje dotyczące przywozu towarów na rynek ZEA są wzorowane na umowach międzynarodowych i zgodne z zobowiązującymi powszechnie standardami. Postępowanie celne jak i wymogi dotyczące dokumentów są jednakowe we wszystkich emiratach.

Opłata celna jest obliczana na podstawie wartości CIF w wysokości 5% w przypadku większości produktów. Przywóz alkoholi odurzających podlega jednak 50-procentowej stawce celnej od ich wartości CIF, a stawka za produkty tytoniowe wynosi 100%. Wartość CIF jest obliczana standardowo na zadeklarowanej wartości przesyłki.

Nie ma szczególnego wymogu dotyczącego etykietowania towarów za wyjątkiem produktów spożywczych. Etykiety żywności muszą zawierać nazwy produktów i marek, datę produkcji i datę wygaśnięcia, kraj pochodzenia, nazwę producenta, wagę netto w jednostkach metrycznych oraz wykaz składników i dodatków uporządkowanych wg proporcji malejących. Wszystkie tłuszcze i oleje użyte jako składniki muszą być konkretnie identyfikowane przy czym etykiety powinny być opisane w języku arabskim lub arabskim i angielskim.

Związek między ZEA a pozostałymi państwami zrzeszonymi w ramach Rady Współpracy Zatoki Perskiej (GCC) jest silny. W listopadzie 1999 r. GCC utworzyło wspólną unię celną, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2003 r. W odniesieniu do większości towarów przywożonych z państw trzecich ustanawia się jedną taryfę w wysokości 5%. W ramach tej unii zapewnia się również listę innych istotnych przedmiotów, które można importować bez opłaty celnej. Zgodnie z umową, towary przywożone na obszar GCC mogą być swobodnie przewożone przez cały region bez konieczności uiszczania dodatkowych opłat.

Od 1996 roku ZEA jest członkiem Światowej Organizacji Handlu. Co więcej, zrzeszone jest ono w ramach Rady Współpracy Państw Zatoki oraz Wielkiej Arabskiej Strefy Wolnego Handlu (GAFTA). W zakresie tej współpracy, ZEA zostały sygnatariuszem bilateralnych umów handlowych z Syrią, Libanem, Marokiem, Irakiem i Jordanią. Zjednoczone Emiraty Arabskie podpisały międzynarodowe umowy o wolnym handlu z Singapurem oraz Nową Zelandią.

W 2009 r. GCC podpisała umowę o wolnym handlu z Europejskim Stowarzyszeniem Wolnego Handlu (Islandia, Lichtenstein, Norwegia i Szwajcaria). Ponadto, na etapie rozmów znajduje się utworzenie strefy wolnego handlu z takimi państwami jak Japonia, Chiny, Indie, Pakistan, Turcja, Korea Południowa, Brazylia, Argentyna, Urugwaj, Paragwaj oraz państwami skupionymi w ramach Unii Europejskiej

ZEA zajmują 41 miejsce w globalnym rankingu World Prosperity Index 2016. Otwartość emirackiej gospodarki sprzyja wzrostowi gospodarczemu, co z kolei bezpośrednio przekłada się na poprawę dobrobytu państwa i napływ na krajowy rynek zagranicznych inwestorów. Badanie wykazało, że ZEA oferuje przyjazne środowisko do prowadzenia przedsiębiorstw, zapewniając bezpieczeństwo, dobrą infrastrukturę oraz elastyczność rynku pracy minimalizując co ważniejsze przeszkody dla innowacyjnych inwestycji.

ZEA i Unia Europejska podpisały dwustronną umowę o zniesieniu wiz krótkoterminowych zwalniającą obywateli Zjednoczonych Emiratów Arabskich z wizy Schengen, czyniąc z niej pierwszy kraj arabski, który otrzyma takie zwolnienie dla swoich obywateli. Od 7 maja 2015 roku obywatele Zjednoczonych Emiratów Arabskich posiadający paszporty dyplomatyczne, specjalne, służbowe i zwykłe mogą podróżować bez wizy do krajów UE, które tworzą obszar Schengen na pobyty do 90 dni (w dowolnym 180-dniowym okresie jednego roku).

Zjednoczone Emiraty Arabskie zwolniły obywateli polskich (i innych obywateli UE) z obowiązku wizowego wjazdu od 22 marca 2014 r. Te decyzje, jak również bezpośrednie loty między Warszawą a Dubajem, które w lutym 2013 r. zostały uruchomione przez linie Emirates, zachęcają ludzi biznesu do dwustronnego handlu i promują turystykę.

2017-10-26T11:56:46+00:00