Trendy w zakresie software na Bliskim Wschodzie

software na bliskim wschodzie

Wzrost popytu na nowoczesne technologie

Społeczeństwo Bliskiego Wschodu, w przeciwieństwie do europejskiego, młodnieje. Obecnie ponad 50% ludności państw MENA to osoby w wieku poniżej 24 lat. W związku z tym, stale rośnie popyt na nowoczesne technologie, a co za tym idzie – na wszelkiego rodzaju oprogramowanie związane z ich wykorzystaniem.

Wśród młodych Arabów szczególną popularnością cieszą się media społecznościowe. Arab Social Media Report 2017 wykazuje, że w ciągu ostatnich 2 lat znacząco wzrosło użycie języka arabskiego w mediach społecznościowych. W wyniku czego obecnie aż 55% internetowej aktywności w świecie arabskim odbywa się w tym języku. Na popularność mediów społecznościowych na Bliskim Wschodzie wskazuje m.in. współczynnik penetracji Facebooka, który w Katarze i Zjednoczonych Emiratach Arabskich (wśród mężczyzn) waha się w granicach 75%-80%. Z roku na rok platforma staje się coraz bardziej popularna wśród społeczeństw zamieszkujących państwa MENA. Niezwykle dużym zainteresowaniem cieszy się także Twitter, z którego korzysta ponad 11 milionów obywateli krajów arabskich.

Popularność technologii cyfrowych wśród firm

Technologie cyfrowe na Bliskim Wschodzie charakteryzuje rosnąca popularność nie tylko wśród prywatnych użytkowników, ale także pośród firm. Obecnie 18% małych i średnich przedsiębiorstw w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, 15% w Arabii Saudyjskiej i 7% w Egipcie jest obecnych w Internecie. Wzrost zainteresowania przedsiębiorstw aktywnością online stale rośnie, a co za tym idzie – rośnie także zapotrzebowanie regionu na oprogramowanie do obsługi firm oraz realizacji innowacyjnych pomysłów wdrażanych online.

Obecnie rynek software na Bliskim Wschodzie można podzielić na 3 kategorie:

  • oprogramowanie użytkowe, które służy do zarządzania: zasobami przedsiębiorstwa (ang. Enterprise Resource Management, ERM), relacjami z klientami (ang. Customer Relationship Management, CRM), łańcuchami dostaw, współpracą oraz tworzeniem treści;
  • oprogramowanie infrastrukturalne, w ramach którego można wyróżnić oprogramowanie: do zarządzania systemami i siecią, magazynowe/składowania, zabezpieczające oraz systemowe;
  • oprogramowanie do tworzenia i wdrażania, w którego skład wchodzą: bazy danych, narzędzia analityki biznesowej i raportowania, serwery aplikacji, oprogramowanie integrujące, narzędzia do tworzenia aplikacji oraz narzędzia służące analizie ich jakości.

Trendy


Rynek IT na Bliskim Wschodzie prężnie się rozwija. W ostatnich latach odnotowano znaczny wzrost wartości wydatków na IT w państwach MENA. W porównaniu do 2008 roku (kiedy ich wartość wyniosła 40 mld USD) państwa Bliskiego Wschodu niemalże 6-krotnie zwiększyły budżet przeznaczony na IT. W 2017 roku wydatki te wyniosły ponad 220 mld USD, co daje 2.7-procentowy wzrost rocznie. Prognozuje się dalszy wzrost wydatków, który w 2020 roku może wynieść ponad 240 mld USD. Rozwój sektora IT jest napędzany głównie przez: rozwój technologii Cloud, przetwarzanie dużej ilości danych, rozwój mediów społecznościowych i urządzeń mobilnych oraz rozwój nowoczesnych technologii (internet rzeczy, sztuczna inteligencja i systemy kognitywne, robotyka, wirtualna rzeczywistość, druk 3D oraz technologia blockchain).

Tzw. czwarta rewolucja przemysłowa

Jednym z głównych trendów wpływających na dalszy rozwój rynku oprogramowania jest tzw. czwarta rewolucja przemysłowa. W jej ramach rośnie zapotrzebowanie na nowoczesne systemy informatyczne w przemyśle. Wartość rynku oprogramowania dla przedsiębiorców w państwach MENA w 2017 roku wyniosła 719,4 mln USD. Daje to 5-procentowy wzrost w stosunku do 2016 roku, który według prognoz ma się utrzymać na podobnym poziomie do 2021 roku. 40% firm mających siedziby w państwach Bliskiego Wschodu zadeklarowało, że w 2016 r. osiągnęły wysoki poziom digitalizacji i integracji, natomiast aż 62% przedsiębiorstw deklaruje chęć rozwoju do 2021 roku. Aby osiągnąć takie wyniki firmy podejmują szereg działań mających na celu: integrację rozwojową, produkcyjną i integrację danych dotyczących łańcucha dostaw; wzrost efektywności zarządzania danymi oraz ulepszenie analizy danych w czasie rzeczywistym; automatyzację ważnych procesów; ciągły pomiar oraz optymalizacje wszelkich procesów i parametrów. Do osiągnięcia tych celów konieczne jest rozwinięcie wewnętrznych systemów informatycznych.

Oprogramowanie użytkowe ważnym segmentem rynku IT

Niezwykle ważnym segmentem rynku IT jest oprogramowanie użytkowe, które w państwach MENA stale zwiększa swoją wartość. Prognozy wskazują na niemalże 12-procentowy skumulowany roczny wskaźnik wzrostu (ang. Compound Annual Growth Rate, CAGR) w latach 2014-2019. Według przypuszczeń, wartość rynku oprogramowania użytkowego w 2019 roku wyniesie 1,36 mld USD.

Wzrost zapotrzebowania na oprogramowanie użytkowe w biznesie i przemyśle wynika z rozwoju automatyzacji oraz stale rosnącej popularności urządzeń mobilnych. Oprogramowanie użytkowe pozwala na rozwój możliwości urządzeń mobilnych oraz na wykonywanie różnorodnych zadań z minimalną ingerencją człowieka. Jego zastosowanie umożliwia pomoc w rozwiązywaniu problemów biznesowych poprzez zapewnienie platform operacyjnych dla zadań takich jak: analityka biznesowa, analiza treści, komunikacja, współpraca i zarządzanie relacjami z klientami, planowanie zasobów przedsiębiorstwa, zarządzanie łańcuchem dostaw oraz obsługę pakietów biurowych. Aplikacje te obsługiwane są lokalnie lub za pomocą chmury obliczeniowej. Ich umieszczenie na serwerach pozwala na zwiększenie zasięgu i usprawnienie pakietu oferowanych usług.

Rynek oprogramowania w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, Kuwejcie i Arabii Saudyjskiej


Zjednoczone Emiraty Arabskie zajmują pierwsze miejsce w rankingu Global Competitiveness Index 2017-2018 pod względem wsparcia rządowego dla produktów zaawansowanych technologicznie. Większość dostawców oprogramowania w Zjednoczonych Emiratach Arabskich jest obecna w strefach wolnego handlu w Dubaju, a swoją działalność prowadzą nie tylko w ZEA. Firmy te także prowadzą ekspansję do innych krajów Bliskiego Wschodu. Krajowe wydatki na ICT w 2017 roku wyniosły 4,5 mld USD. Emiracki rynek oprogramowania charakteryzuje duża konkurencja, jednorazowe marże i niewielkie bariery wejścia na rynek.

W Dubaju funkcjonuje Dubai Internet City, w którym firmy prowadzą działalność w czterech obszarach: oprogramowanie, internet i multimedia, telekomunikacja oraz usługi IT. Przedsiębiorstwa zajmujące się oprogramowaniem skupiają się głównie na jego rozwoju oraz dostawie nowych rozwiązań.

Przykładem zastosowania nowoczesnego oprogramowania dla rozwoju technologicznego firmy w Zjednoczonych Emiratach Arabskich mogą być działania Emirates National Oil Company (ENOC), która we współpracy z siecią stacji paliw EPPCO rozwinęła system tankowania niewymagający użycia gotówki ani karty płatniczej. System jest oparty na technice RFID. Największe firmy naftowe w krajach Zatoki Perskiej stale pracują nad rozwinięciem systemów oprogramowania mających usprawnić działalność rafinerii.

Wsparcie rządowe dla produktów zaawansowanych technologicznie

Z kolei władze Arabii Saudyjskiej postrzegają rynek IT jako bardzo perspektywiczny. Co ważne saudyjski rynek IT jest największym w regionie, a Arabia Saudyjska zajmuje 15 miejsce w rankingu Global Competitiveness Index 2017-2018 pod względem wsparcia rządowego dla produktów zaawansowanych technologicznie. W programie Saudi Vision 2030 podkreśla się znaczenie rozwoju edukacji informatycznej młodych Saudyjczyków. Corocznie wartość rynku oprogramowania dla przedsiębiorców wzrasta o 1,7%. Progności szacują, że w 2018 roku jego wartość przekroczy 410 mln. USD.

Obecnie ponad połowa największych saudyjskich organizacji planuje zwiększyć wydatki na IT. Fundusze mają być przeznaczone przede wszystkim na zwiększenie wydajności operacyjnej, wzrost innowacji, dostosowanie usług teleinformatycznych do potrzeb środowiska biznesowego, rozwój umiejętności oraz wzmocnienie relacji z klientem.

Ponad 90% Kuwejtczyków posiada smartphone’a

Korzystne środowisko dla rozwoju rynku oprogramowania także stwarza Kuwejt. Szczególne zapotrzebowanie na oprogramowanie istnieje wśród firm petrochemicznych, telekomunikacyjnych oraz finansowych – w pozostałych sektorach gospodarki odnotowuje się coroczny spadek wartości inwestycji w usługi IT. Stałe wdrażanie nowoczesnego oprogramowania ma zapewnić tym firmom zmniejszenie kosztów, zwiększenie wydajności oraz usprawnienie działania. Z kolei oprogramowaniem użytkowym szczególnie zainteresowane są osoby prywatne. Ponad 90% Kuwejtczyków posiada smartphone’a, natomiast ok. 50-60% z nich posiada komputer i/lub tablet.

Na Bliskim Wschodzie działa szereg międzynarodowych firm IT. Z pewnością na szczególną uwagę zasługują:

  • Focus Softnet przedsiębiorstwo zostało założone w Indiach w 1991 roku, a już w 1995 roku poszerzyło swoją działalność o Zjednoczone Emiraty Arabskie. Bliskowschodnie siedziby firmy znajdują się w Zjednoczonych Emiratach Arabskich (w Dubaju i Abu Zabi), Bahrajnie, Arabii Saudyjskiej, Katarze, Omanie i Kuwejcie. Focus Softnet współpracuje z ponad 50 bliskowschodnimi podmiotami, do których należą m. in.: Al-Khalid Holding, Al-Rashed, Bahrain Air, G4S, Globe Group. Głównymi produktami firmy są pakiety oprogramowania dla: planowania zasobów (ERP) oraz zarządzania relacjami z klientami (CRM), a także usługi informatyczne (dotyczące integracji systemu, rozwoju aplikacji itd.).
  • SPT Group – Firma została utworzona w 1989 roku, a na rynku bliskowschodnim pojawiła się w 2003 roku. Zajmuje się przede wszystkim tworzeniem oprogramowania użytkowego i usługowego dla przemysłu petrochemicznego. Skupia się na optymalizacji produkcji i zmniejszenia eksploatacji rurociągów.

Znaczenie IT w poszczególnych sektorach gospodarki


Sektor energetyczny w Zatoce Perskiej

We wszystkich 10 krajach Zatoki Perskiej głównym źródłem energii jest ropa naftowa lub gaz ziemny. To sprawia, że państwa regionu są całkowicie uzależnione od sektora petrochemicznego. Dla przykładu, powyżej 97% zapotrzebowania na energię w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, Omanie, Libanie, Katarze i Bahrajnie pokrywa gaz ziemny. Proces digitalizacji usprawnia efektywność oraz redukuje koszty działania elektrowni. Z roku na rok wzrasta zapotrzebowanie na:

  • wewnętrzne systemy przetwarzania sieciowego i oprogramowanie do ich obsługi;
  • oprogramowanie DSR (ang. Demand Side Response), które wpływa na zachowanie odbiorców energii w celu zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego;
  • systemy zbierające i analizujące dane;
  • oprogramowanie usprawniające i redukujące koszty działania elektrowni, rafinerii itd.;
  • systemy bezpieczeństwa.

Rosnące ryzyko związane z terroryzmem w cyberprzestrzeni

Zapotrzebowanie na systemy bezpieczeństwa

W związku z rozwijającą się digitalizacją na Bliskim Wschodzie stale rośnie ryzyko związane z cyberterroryzmem zarówno dla sektora biznesowego jak i użytkowników indywidualnych. O wielkości ryzyka świadczy dawna aktywność wirusów: Flame i Gauss, które przechwytywały informacje finansowe od osób prywatnych, korporacji, a nawet jednostek rządowych. W przeszłości ofiarą kolejnego wirusa – Citadel, padły komputery sieciowe kilku firm petrochemicznych oraz bliskowschodnich banków.

Ataki złośliwego oprogramowania dotykają indywidualnych użytkowników z Bliskiego Wschodu znacznie przewyższając światową średnią. W pierwszym kwartale 2017 roku 7.8% światowych użytkowników padło ofiarą złośliwego oprogramowania. Na Bliskim Wschodzie wynik ten był znacznie wyższy i wynosił od 10,2% (w Zjednoczonych Emiratach Arabskich) do aż 24,8% (w Egipcie). Ponadto na zagrożenie ze strony złośliwego oprogramowania są narażone wszystkie sektory gospodarki, czego przykładem jest 19 ataków na sektor publiczny, które dotknęły Zjednoczone Emiraty Arabskie tylko w lipcu 2014 roku. Ponadto, ofiarami ataków były także wielkie koncerny naftowe (np. Saudi Aramco) oraz sektor finansowy (np. emiracki The National Bank of Ras Al Khaimah oraz omański BMI Bank).

Potrzeby społeczne

Nowoczesne oprogramowanie nie jest używane jedynie przez wielkie korporacje. Przyczynia się ono do ułatwienia życia codziennego miliardów ludzi na całym świecie. Nowoczesne systemy informatyczne pozwalają na szybszą obsługę administracyjną obywateli w wielu krajach. Umożliwiają one także usprawnienie systemów medycznych oraz edukacyjnych, czego przykładem mogą być rozwiązania zastosowane przez Abu Dhabi Education Council pozwalające m. in. na: rejestrację kandydatów przez internet i udostępnianie planów zajęć. Codzienne życie ułatwiają także działania firm należących do sektora rządowego umożliwiające m. in. dostęp do faktur za pośrednictwem internetu (Dubai Electricity and Water Authority) i możliwość zakupu biletów komunikacji miejskiej za pomocą urządzeń mobilnych (Roads and Transport Authority).

Mieszkańcy państw arabskich w codziennym życiu korzystają przede wszystkim z aplikacji mobilnych:

  • zawierających poradniki dla rodziców i przepisy kulinarne;
  • przedstawiających porady dotyczących majsterkowania;
  • w których publikowane są codzienne wiadomości;
  • pozwalających na ułatwienie podróżowania osobom niepełnosprawnym (np. Accessible Qatar);
  • umożliwiających bieżące monitorowanie swojego stanu zdrowia;
  • rozrywkowych, w których są udostępniane na żywo koncerty, występy taneczne i sztuki teatralne. Publikuje się w nich również informacje o wydarzeniach kulturalnych (np. Time Out Dubai);
  • religijnych – ułatwiających modlitwę i zawierających rytuały corocznej pielgrzymki do Mekki (np. Salam Hajj & Umrah Guide).

Statystyki pokazują, że wśród społeczeństw MENA najbardziej popularnymi kategoriami aplikacji są: gry (z których korzysta 60% arabskich użytkowników urządzeń mobilnych), media społecznościowe (37%), muzyka (28%), sport (27%), edukacja (21%), fotografia i wideo (20%), zakupy (18%), zdrowie i fitness (16%), pogoda (15%), styl życia (14%), podróże (14%) oraz narzędzia (14%). Ponad 40% ankietowanych posiada na swoim telefonie więcej niż 5 aplikacji mobilnych, a najwięcej arabskojęzycznych aplikacji jest pobieranych w Arabii Saudyjskiej (pobiera je 81% krajowych użytkowników urządzeń mobilnych), Jordanii (70%) i Egipcie (67%). Co ważne, jeden na trzech użytkowników korzystających z międzynarodowych aplikacji decyduje się na ich pobranie, ponieważ arabskojęzyczne aplikacje nie zawierają tego czego potrzebował. To pokazuje ciągłe zapotrzebowanie na dalszy rozwój arabskojęzycznego rynku oprogramowania użytkowego.

Korzystanie z rachunków bankowych za pośrednictwem usług cyfrowych

Finanse, ubezpieczenia i usługi

Współczesne banki i instytucje finansowe coraz częściej umożliwiają swoim klientom korzystanie z rachunków za pośrednictwem usług cyfrowych. W ich ramach można dokonywać transferów pieniędzy, sprawdzać stan konta, płacić rachunki przez internet lub za pomocą urządzeń mobilnych czy porównywać oferty firm zajmujących się finansami i ubezpieczeniami.

Oprogramowanie użytkowe jest także wykorzystywane przez firmy usługowe zajmujące się m. in.: reklamą, doradztwem, sprzątaniem wnętrz (np. Maid.ae) usługami kserograficznymi,  przetwarzaniem danych, PR, grafiką (np. Digital Print Center w Katarze) itd. Coraz prężniej rozwija się także rynek eCommerce (np. Souq.com) co sprawia, że corocznie rośnie zapotrzebowanie na oprogramowanie sklepów i katalogów internetowych.

Polskie oprogramowanie na Bliskim Wschodzie


Polskie firmy sukcesywnie prowadzą ekspansję na zagraniczne rynki. Bliskowschodnim przedsiębiorcom swoje produkty dostarcza już kilkadziesiąt polskich firm tworzących oprogramowanie. Wśród nich znajdują się podmioty takie jak:

  • Perfect Gym, który jest polskim start-upem założonym w 2014 roku. Firma tworzy systemy IT do zarządzania klubami fitness, w których skład wchodzą: systemy CRM, statystyki klubu, obsługa płatności, newsletter dla klientów, kalendarz zajęć itd. Zastosowane przez firmę PG rozwiązania pozwalają na zwiększenie rentowności firm odbiorców od 25% do 75%. Polska firma obecnie dostarcza oprogramowania dla sieci Gold’s Gym w 4 krajach Bliskiego Wschodu: Jordanii, Egipcie, Zjednoczonych Emiratach Arabskich i Omanie.
  • Ideamotive to firma tworząca aplikacje mobilne i internetowe oraz zajmująca się UX i UI designem. Oferuje ona swoje usługi zarówno startupom jak i międzynarodowym firmom. Jej działalność polega na rozwoju: MVP, platform technicznych, wtyczek, aplikacji mobilnych itd. Przedsiębiorstwo znajduje się w czołówce firm programistycznych działających w Izraelu.
  • Crafton to agencja zajmująca się UX designem. Specjalizuje się przede wszystkim w tworzeniu serwisów internetowych, prowadzeniu kampanii w mediach społecznościowych oraz doradztwie w zakresie technologii internetowych. Współpracuje m.in. z saudyjską firmą Takamol.
  • Chilid to kolejna polska firma, której działalność polega na szeroko pojętym projektowaniu stron internetowych. Do tej pory nawiązała współprace z firmami w Arabii Saudyjskiej, Zjednoczonych Emiratach Arabskich oraz Izraelu.
  • Przedsiębiorstwo Eleks dostarcza usługi oprogramowania do klientów na całym świecie. Eleks oferuje usługi z zakresu: inżynierii oprogramowania, doradztwa technologicznego, zapewnienia jakości, badań i rozwoju, analizy biznesowej, doradztwa w zakresie doświadczenia użytkownika (UX consulting) i usług bezpieczeństwa. Zajmuje się także technologią blockchain, internetem rzeczy, chmurą obliczeniową itd. Jednym z klientów firmy jest emirackie przedsiębiorstwo Aramex.

Wnioski


Wzrost liczby użytkowników mediów społecznościowych oraz rosnące zapotrzebowanie na oprogramowanie użytkowe (szczególnie w wersji arabskojęzycznej) wskazuje na unikatowość bliskowschodniego rynku. Wśród społeczeństw państw MENA dużym zainteresowaniem cieszą się aplikacje w języku arabskim, które pełnią funkcje rozrywkowe, edukacyjne i religijne. W ostatnich latach odnotowano także wzrost zainteresowania oprogramowaniem infrastrukturalnym, które pozwala na usprawnienie i zwiększenie efektywności działania arabskich firm.

Z roku na rok firmy działające w państwach MENA są coraz bardziej zainteresowane wdrażaniem nowoczesnych systemów teleinformatycznych licząc na wzrost efektywności firmy oraz obniżenie wydatków. Polskie firmy IT prężnie się rozwijają i są obecne na zagranicznych rynkach. Z pewnością Bliski Wschód stanowi perspektywiczny kierunek dla ich dalszego rozwoju.

2018-10-08T10:12:08+00:00