Węgiel na Bliskim Wschodzie

eksport branża wydobywcza

Wysoki udział węgla w produkcji elektrycznej

Polskie urządzenia cieszą się w renomą

Perspektywy dla polskich producentów

Zapotrzebowanie na technologie wydobywcze w Turcji wzrasta

Największym rynkiem węglowym ze względu na zużycie węgla kamiennego (54% światowego zużycia) jest rejon Azji i Pacyfiku. Bliski Wschód wykazuje rosnące zainteresowanie energetyką węglową, co jest spowodowane z jednej strony próbą uniknięcia szoku cenowo-podażowego (węgiel jest tańszy w eksploatacji od gazu), a z drugiej strony polityką dywersyfikacji. Obecnie największym partnerem w zakresie energetyki węglowej dla Bliskiego Wschodu są Chiny. Jednak warto zauważyć, że wobec szacunków rosnacego zużycia węgla w rozwijających się krajach azjatyckich, potencjał dla polskich producentów z branży wydobywczej także wzrasta.

Iran


Iran został uznany przez Ministerstwo Rozwoju za jeden z pięciu najbardziej perspektywicznych rynków eksportowych dla polskiego biznesu. Potencjał maszynowy, także w przemyśle wydobywczym poza sprzętem rolniczym i farmaceutkami, to największe kierunki rozwojowe polskiego eksportu do Iranu. Partnerami w rozmowach z Iranem są polskie spółki KGHM i Famur. Jeśli chodzi o energetykę węglową w Iranie, w latach 70-tych rozpoczęto wnoszenie kombinatu stalowego w pobliżu Isfahanu, na południe od Teheranu. Obecnie funkcjonują tam dwie huty. Na południu Iranu znajduje się kolejna.

W Zagłębiu Tabas na Wielkiej Pustyni Słonej znajduje się ok. 1 mld ton węgla koksującego, jednak wydobycie w Iranie należy scharakteryzować jako trudne i wymagające, ze względu na cienkie pokłady węgla. Dodatkowym utrudnieniem jest metan oraz położenie kopalń wysoko w górach, nawet na ponad 2000 m n. p. m. W Zagłębiu Tabas pokłady węgla (0,8-0,85 m) są położone na mniejszym nachyleniu i występują bardziej regularnie, znajdująca się tam kopalnia Parvadeh współpracuje od 2004 roku z polskim producentem maszyn i urządzeń dla przemysłu wydobywczego „Famur”.

Polskie urządzenia cieszą się w Iranie renomą. Są to nie tylko meble, sprzęt medyczny czy rolniczy, ale również maszyny górnicze. Według Ambasadora Islamskiej Republiki Iranu w Polsce i na Litwie, jakość polskich wyrobów jest uważana za porównywalną do produktów z Europy Zachodniej:  „Polskie maszyny rolnicze i górnicze są w Iranie niezwykle cenione, prowadziliśmy już negocjacje z takimi firmami jak KGHM czy Ursus.”

ZEA


W Zjednoczonych Emiratach Arabskich kluczowymi podmiotami są m. in. Al Nasr Coal z siedzibą w Dubai Airport Free Zone i Nizam Coal oraz należący do Nizam Coal producent brykietów – HI-NRG, a także Grupa Farlin-Dubai, zrzeszająca firmy zajmujące się wydobyciem węgla m.in. w Indonezji oraz eksportem węgla do elektrowni i cementowni w Chinach i Indiach. O zainteresowaniu rozwojem przemysłu wydobywczego świadczą coroczne targi The Mining Show w Dubai International Convention & Exhibition Centre. W 2018 roku odbędą się one w dniach 8 – 9 października. Zjednoczone Emiraty Arabskie korzystają z usług australijskiego przedsiębiorstwa Orica, które jest jednym z największych na rynku dostawców materiałów wybuchowych i systemów inicjacji dla przemysłu wydobywczego i prac inżynieryjnych oraz światowym liderem w świadczeniu usług strzałowych na rzecz zakładów górniczych i przy budowie tunelów. Pomimo obecności na emirackim rynku dużych graczy w postaci przedsiębiorstw takich jak Orica, Terex, Mintek, Shandong Xinhai Mining Technology & Equipment Inc., Quarry Mining, czy Al Fajar Al Alamia Co. (omańska firma), warto zwrócić uwagę, że są to firmy zajmujące się głównie rozwiązaniami w zakresie kopalni odkrywkowych oraz rozwiązaniami technologicznymi z zakresu prowadzenia robót strzałowych w kopalniach odkrywkowych i podziemnych. Trudno o informacje dotyczące firm zajmujących się w ZEA dostarczaniem maszyn górniczych do kopalni węglowych, co tworzy perspektywy dla polskich producentów.

Turcja


Jako kolejny rynek obiecujący wskazuje się Turcję, gdzie od 2004 roku notuje się spadek wydobycia węgla kamiennego (w 2012 roku spadek wydobycia wyniósł ok. 136 tys. ton) przy jednoczesnym wzroście jego zużycia. Dlatego też Turcja pomimo posiadania własnych zasobów jest importerem węgla kamiennego (zużycie na poziomie ok. 25 mln ton rocznie, kwota przeznaczona na zakup węgla to ok. 5 mld US. W samym 2012 roku Turcja importowała z Polski 146 777  ton węgla kamiennego.

Według Związku Węgla Kamiennego Turcji TTK, w 2012 roku odnotowano najniższe wydobycie węgla od ostatnich trzynastu lat. TTK posiada monopol na rynku tureckim na wydobycie, przetwarzanie i dystrybucję węgla kamiennego, choć prawodawstwo tureckie nie wyklucza udziału sektora prywatnego w przemyśle wydobywczym. Prawdopodobnie w rejonie Zonguldak znajdują się nieeksploatowane pokłady węgla kamiennego, co stwarza szansę dla prywatnych inwestorów do uzyskania licencji (poszukiwania i wydobycie) na wydobycie za pośrednictwem TTK. Od 2009 roku rząd turecki wprowadził zachęty dla zagranicznych inwestorów w sektorze górnictwa, np. zwolnienie z opłat celnych i VAT, dopłaty do odsetek od pożyczek na realizację inwestycji, koncesje na wykorzystanie gruntów itp. W 2013 roku w Karapinar w środkowej Anatolii odkryto pokłady 1,8 mld ton węgla brunatnego, co powoduje, iż zapotrzebowanie na technologie wydobywcze w Turcji wzrasta.

Dodatkowo, oficjalnie jedną z przyczyn zmniejszenia wydobycia są awarie i niewystarczającą pojemność urządzeń służących do opłukiwania węgla po wydobyciu na powierzchnię (dotyczy to m.in. kopalni Karadon). Turcja importuje głównie specjalistyczne urządzenia górnicze, podstawowe potrzeby zapewnia krajowy przemysł maszyn górniczych. Według raportu Sektor węgla kamiennego i lignitu 2014, Polska ma zatem do zaoferowania stronie tureckiej specjalistyczny sprzęt i nowoczesne technologie m. in. do wykrywania i wychwytywania metanu w kopalniach i złożach, gazyfikacji i rafinacji węgla, w zakresie metod selektywnego pozyskiwania czystego węgla, czy rekultywacji i usuwania szkód górniczych.

Pozostałe kopalnie to Kozlu, Amasra, Armutçuk, Üzülmez. „Łączne zasoby tureckiego węgla kamiennego oceniane są na ok. 1.310 mln ton.” Ministerstwo Energii i Zasobów Naturalnych kontroluje kopalnie węgla poprzez zależne od niego podmioty: Turkish Coal Enterprises (TKI) i Turkish Hard Coal Enterprises (TTK).

Arabia Saudyjska


Kolejnym perspektywicznym rynkiem jest Arabia Saudyjska. Rządowy program rozwoju Vision 2030 oraz Narodowy Program Transformacji 2020 jako jeden z najważniejszych punktów planu ustanowił rozwój gospodarki mający na celu m. in. zmniejszenie uzależnienia od eksportu ropy i gazu oraz rozwój pozanaftowego sektora górniczego. W 2017 roku powstało saudyjskie przedsiębiorstwo International Mining Services IMS. Trend ten, daje także możliwość polskim firmom z branży wydobywczej do zaistnienia na saudyjskim rynku.

Pozostałe rynki


W czołówce krajów o znaczącym udziale węgla w produkcji energii elektrycznej znajdują się także dwa bliskowschodnie kraje: Izrael (77%) oraz Maroko (66%). Wykorzystanie węgla w produkcji energii przez te kraje wiąże się jednak ze sporym zanieczyszczeniem środowiska. Udział węgla w produkcji elektrycznej w Izraelu jest bardzo wysoki, a zanieczyszczone powietrze tworzy nieporozumienia pomiędzy Izraelem a krajami sąsiadującymi, m. in. Jordanią. Ich powodem są chmury zanieczyszczeń, które nadciągają z terytorium Izraela.

W związku z tym należy spodziewać się, że w ciągu kilku najbliższych lat Izrael będzie zwiększał udział energii odnawialnej, rezygnując z rozwiązań szkodliwych dla środowiska. Z punktu widzenia potencjalnych eksporterów należałoby rozważyć, czy rozwiązania grzewcze oparte na kotłach na ekogroszek nie będą atrakcyjne dla krajów bliskowschodnich – gospodarstwa domowe w Jordanii najczęściej korzystają z zawodnych i ryzykownych piecyków gazowych (na butle gazowe). Warto także zaznaczyć, że w czerwcu 2017 roku Jordnia podpisała umowę na budowę niewielkiej elektrowni opalanej węglem, toteż jest brana pod uwagę jako potencjalny odbiorca węgla.

Jeżeli jesteś zainteresowany ekspansją na rynki bliskowschodnie zapoznaj się z naszą ofertą doradczą.

2018-03-23T09:35:41+00:00