Indie

Jedna z najszybciej rozwijających się gospodarek

Indie to państwo położone w Azji Południowej na subkontynencie indyjskim, zamieszkiwane przez 1,4 mld osób. Indie są najludniejszą demokracją i regionalnym mocarstwem. Odgrywają także coraz większą rolę w globalnej kulturze, o czym świadczy ekspansja Bollywood. Indie są republiką federalną, składającą się z 28 stanów i siedmiu terytoriów. Po uzyskaniu niepodległości od Wielkiej Brytanii w 1950 roku Indie były krajem stosunkowo ubogim. Rozwój gospodarczy, który przyspieszyła liberalizacja w latach 90. XX wieku, sprawił, że Indie stały się krajem nowo uprzemysłowionym.

Indie obecnie są szóstą największą gospodarką świata. W ostatnich latach wzrost gospodarczy wynosił średnio 7% rocznie. W 2022 roku PKB wyniosło 3,4 bln dolarów (2388 dolarów per capita). W strukturze PKB przemysł stanowi 25,6%, usługi – 48,6%, rolnictwo – 16,6%. Jeśli chodzi o środowisko biznesowe, mikro, małe i średnie firmy (SMEs) stanowią 95,1% wszystkich przedsiębiorstw. W ostatnich latach rośnie klasa średnia i poprawia się status materialny obywateli. Choć wskaźnik ubóstwa zmniejszył się do 16,4%, w kraju nadal występują znaczne nierówności.

Indie są trzecim co do wielkości emitentem gazów cieplarnianych na świecie (po Chinach i Stanach Zjednoczonych), na którego przypada 7% globalnej emisji dwutlenku węgla. Według planów władz, Indie do 2070 roku osiągną zerową emisję netto, a do 2030 roku 50% zapotrzebowania na energię elektryczną będzie zaspokajane z odnawialnych źródeł energii. Według szacunków Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA), by osiągnąć te cele, do 2030 roku Indie będą musiały inwestować średnio 160 mld dolarów rocznie. Oznacza to trzykrotny wzrost nakładów na proces transformacji energetycznej.

Ludność Indii

Indie są zamieszkiwane przez 1,4 mld osób. Największe grupy stanowią Hindusi posługujący się językiem hindi (41%), Bengalczycy (8,1%), Telugowie (7,1%), Marathowie (6,9%) i Tamilowie (5,9%). Największe grupy religijne stanowią hinduiści (79,8%), muzułmanie (14,2%), chrześcijanie (2,3%) i sikhowie (1,7%). Hierarchię społeczną w pewnych aspektach, zwłaszcza na wsi, nadal określa system kastowy. Oficjalnym językiem jest hindi, który jest jednym z 22 języków uznawanych przez konstytucję. Język angielski ma status pomocniczego języka urzędowego, m.in. w biznesie.

Społeczeństwo Indii jest stosunkowo młode – blisko 70% mieszkańców ma 15-64 lata. Siła robocza liczy ok. 524 mln osób. Obecnie 36,4% obywateli mieszka w miastach. Największym z nich jest stolica Nowe Delhi, zamieszkiwana przez 32,9 mln osób. Inne duże miasta to Bombaj (21,2 mln), Kalkuta (15,3 mln), Bengaluru (13,6 mln) i Chennai (11,7 mln). Problemem jest wysoki poziom zanieczyszczenia powietrza – według organizacji IQ Air, w 2022 roku w Indiach znajdowało się 6 z 10 najbardziej zanieczyszczonych miast na świecie.

Gospodarka Indii

Indie są państwem członkowskim G20 i bloku BRICS, zrzeszającego także Brazylię, Chiny, Rosję i Republikę Południowej Afryki. Indie od 1995 roku współpracują także z Organizacją Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). Oficjalną walutą jest rupia, która dzieli się na 100 pajs. Indie zbudowały zróżnicowany przemysł, którego najważniejszymi gałęziami są produkcja samochodów, przemysł metalurgiczny, tekstylny, odzieżowy, farmaceutyczny, chemiczny, petrochemiczny, energetyka i telekomunikacja. Rozwinęły się także usługi outsourcingowe, ochrona zdrowia i biotechnologie.

Środowisko naturalne sprzyja rozwojowi rolnictwa. W sektorze tym pracuje 152 mln osób. Zajmują się one produkcją wyrobów mlecznych, uprawą zboża, ryżu, warzyw, owoców i roślin przemysłowych. Indie posiadają także zróżnicowane zasoby surowców mineralnych (węgiel kamienny, boksyt, chrom, magnez, wapień, dolomit, kaolin, gips). Indie są trzecim co do wielkości importerem ropy naftowej na świecie i piętnastym importerem gazu ziemnego, choć krajowa produkcja stale rośnie. Wydobycie ropy naftowej wzrosło z 6,8 mln ton w 1970 roku do 29,7 mln ton w 2022 roku, a produkcja gazu ziemnego z 1,5 mln ton do 34 mln ton.

W 2014 roku Indie uruchomiły program „Make in India„, by przyciągnąć inwestycje, ułatwić działalność gospodarczą, stworzyć dodatkowe miejsca pracy i wzmocnić 25 kluczowych sektorów gospodarki. W rezultacie, roczne bezpośrednie inwestycje zagraniczne podwoiły się do 83 mld USD w 2022 roku. W 2015 roku rząd uruchomił projekt Smart Cities Mission polegający na połączeniu ze sobą 100 największych miast Indii. Jako przykład może posłużyć Bengaluru, nazywane Doliną Krzemową Azji. W ramach programu, jak dotąd, zrealizowano ok. 5,9 tys. projektów, a ok. 2,1 tys. projektów jest w fazie realizacji.

Handel międzynarodowy

Indie to szósta największa gospodarka świata pod względem PKB, 16. największy eksporter i 10. największy importer. Wartość indyjskiego eksportu wynosi 394,8 mld dolarów, a importu – 570,4 mld dolarów. Głównymi partnerami handlowymi Indii są Stany Zjednoczone, Chiny, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Hongkong, Singapur, Arabia Saudyjska, Indonezja, Niemcy, Australia, Malezja, Bangladesz i Wielka Brytania.

Grupa najczęściej importowanych towarów obejmuje ropę i paliwa mineralne (29,9%), kamienie i metale szlachetne (15,5%), urządzenia elektryczne (9,94%), maszyny przemysłowe (8,49%), chemię organiczną (4,78%), tworzywa (3,38%), tłuszcze i oleje (3,06%), żelazo i stal (2,05%), instrumenty precyzyjne (1,98%) i chemię nieorganiczną (1,69%). Oprócz tego importowane są nawozy, produkty chemiczne, miedź, pojazdy silnikowe i części, rudy, artykuły z żelaza i stali i guma.

Wśród najczęściej eksportowanych towarów są ropa i paliwa mineralne (14,3%), kamienie i metale szlachetne (9,66%), maszyny przemysłowe (6,12%), chemia organiczna (5,37%), żelazo i stal (5,37%), leki (4,93%), pojazdy silnikowe i części (4,79%), urządzenia elektryczne (4,77%), zboża (3,13%) i bawełna (2,54%). Kolejne miejsca zajmują aluminium, tworzywa, artykuły z żelaza i stali, odzież, owoce morza, tekstylia, produkty chemiczne, rudy, statki i łodzie, guma i cukier.

Umowy handlowe

Indie mają rozbudowaną sieć relacji handlowych i współpracują w zakresie preferencyjnego dostępu do rynku z ponad 50 krajami. Współpraca odbywa się także w ramach umów wielostronnych takich jak Południowoazjatycka Strefa Wolnego Handlu (AFTA), Umowa Handlowa Azja-Pacyfik (APTA) i Globalny System Preferencji Handlowych (GSTP).

Indie podpisały umowy o wolnym handlu z następującymi krajami:

Australia
Japonia
Korea Południowa
Mauritius
Singapur
Sri Lanka
Tajlandia
Zjednoczone Emiraty Arabskie

Umowy ze stowarzyszeniami krajów:

Stowarzyszenie Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN)
Południowoazjatyckie Stowarzyszenie Współpracy Regionalnej (SAARC)
Wspólny Rynek Południa (Mercosur)

Obecnie Indie prowadzą negocjacje w sprawie zawarcia umów m.in. z Bangladeszem, Kanadą, Nową Zelandią, Wielką Brytanią, Unią Europejską, Europejską Strefą Wolnego Handlu (EFTA) i Radą Współpracy Zatoki Perskiej (GCC).

Relacje Indie-Unia Europejska

Relacje między Indiami a Europejską Wspólnotą Gospodarczą (EWG) zostały nawiązane w 1962 roku, a w kolejnych latach, wraz z rozwojem wymiany handlowej, zostały wzmocnione. Umowa o współpracy UE-Indie z 1994 roku zapewniła ramy prawne dla stosunków wzajemnych, a w 2004 roku obie strony zawarły strategiczne partnerstwo. W 2022 roku Unia Europejska wznowiła negocjacje w sprawie umowy o wolnym handlu, a w 2023 roku obie strony utworzyły Radę ds. Handlu i Technologii (Trade and Technology Council, TTC).

Unia Europejska jest trzecim największym partnerem handlowym Indii. W 2022 roku UE wyeksportowała do Indii towary o wartości 47,6 mld euro, a wartość unijnego importu wyniosła 67,6 mld euro. Indie są 10. co do wielkości partnerem handlowym UE, na którego przypada 2,1% całkowitego handlu towarami. Z kolei w handlu usługami unijny eksport wyniósł 19,2 mld euro, a import – 20,7 mld euro. Unia Europejska jest także czołowym inwestorem zagranicznym w Indiach (96,1 mld euro w 2021 roku). W Indiach funkcjonuje obecnie ok. 6000 firm z UE.

Szanse i wyzwania

Rynek indyjski jest otwarty na inwestycje, co stanowi sporą szansę dla zagranicznych przedsiębiorców, ale konieczna jest odpowiednia wiedza. Wyzwaniami są specyfika rynku, preferencje konsumentów oraz różne systemy podatkowe w poszczególnych stanach. Na importowane towary nakładany jest podatek od towarów i usług (Goods & Services Tax, GST) w wysokości 10% ich wartości. Ponadto istnieje zintegrowany podatek IGST i opłata GST Compensation Cess nakładana głównie na dobra luksusowe. Istotnymi utrudnieniami są bariery pozataryfowe, arbitralne decyzje urzędnicze i konieczność uzyskiwania licencji.

Szansą są zachodzące zmiany społeczne, rosnąca klasa średnia i poprawa statusu materialnego. Zmieniają się upodobania konsumentów, którzy zaczynają wybierać produkty droższe i lepsze jakościowo (markowe ubrania, samochody, zabawki, sprzęt AGD czy sprzęt elektroniczny). Istotnym sygnałem dla przedsiębiorców planujących ekspansję są także założenia kierunków rozwoju indyjskiej gospodarki. Z punktu widzenia polityki gospodarczej możliwymi obszarami współpracy są przede wszystkim obronność, przemysł wydobywczy, farmaceutyczny czy kosmiczny.

Duże możliwości oferuje sektor energetyczny, z uwagi na uzależnienie Indii od importu surowców energetycznych i rozmiar rynku. Ważnym czynnikiem jest fakt, że Indie są jednym z krajów, które mają do odegrania kluczową rolę w globalnej transformacji energetycznej. Oznacza to, że Indie w najbliższych latach będą zwiększać inwestycje w odnawialne źródła energii i przestawiać produkcję na bardziej ekologiczne tory. Według Międzynarodowej Agencji Energetycznej, technologie niskoemisyjne, takie jak baterie odnawialne i zielony wodór, mogą do 2030 roku stworzyć w Indiach rynek wart nawet 80 mld USD.