Meksyk

Największy kraj hiszpańskojęzyczny

Meksyk (Meksykańskie Stany Zjednoczone) to państwo położone w Ameryce Północnej, zamieszkiwane przez 126,7 mln osób. Meksyk to największy hiszpańskojęzyczny kraj na świecie i jeden z najbardziej rozwiniętych gospodarczo krajów Ameryki Łacińskiej. Jako jeden z tzw. krajów nowo uprzemysłowionych, Meksyk charakteryzuje się rosnącym PKB, przyjazną polityką dla zagranicznych przedsiębiorców, rozwijającym się przemysłem zaawansowanych technologii i niskimi kosztami pracy.

W 2021 roku wartość PKB wyniosła 1,27 bln dolarów (10 045 dolarów per capita). W strukturze PKB przemysł stanowi 30,8%, usługi – 59,2%, a rolnictwo – 3,9%. 98% firm (4,9 mln) to małe lub średnie przedsiębiorstwa (SMEs). Pomimo gospodarczego postępu, problemami nadal są nierówności społeczne, korupcja i przestępczość. Jak jednak prognozuje Bank Światowy, wzrost gospodarczy będą wspierać stabilne warunki makroekonomiczne Meksyku, handel ze Stanami Zjednoczonymi i rozwinięta baza produkcyjna.

Wyzwania na najbliższe lata obejmują dalsze zmniejszanie obciążeń administracyjnych dla przedsiębiorców, zwiększenie inwestycji w edukację, rozbudowę infrastruktury, głównie transportowej, i zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii w miksie energetycznym. Co ważne, model gospodarczy Meksyku coraz wyraźniej podąża w stronę ekonomii nastawionej na innowacyjność, o czym świadczy rozwój branż takich jak elektronika i sektor ICT. Otwarta i zdywersyfikowana gospodarka sprawiają, że Meksyk jest atrakcyjnym rynkiem zarówno dla eksportu, jak i inwestycji.

Ludność Meksyku

Ludność Meksyku liczy 126,7 mln osób. Około 60% mieszkańców stanowią Metysi pochodzenia rdzenno-amerykańskiego i europejskiego, głównie hiszpańskiego. Około 30% to ludność rdzenna zachowująca kulturową tożsamość (ludy Nahuatl, Majów, Zapoteków, Misteków, i inne). Meksykanie pochodzenia europejskiego stanowią około 9% ludności. Zdecydowana większość obywateli mówi po hiszpańsku, jednak ok. 7 mln osób posługuje się 63 językami rdzennymi.

Największą grupę religijną stanowią katolicy (72,1%). Kolejne grupy to ewangelicy (2,5%), Świadkowie Jehowy (1,7%) i zielonoświątkowcy (1,3%). Ponad 13% to osoby niepraktykujące. Populacja kraju jest relatywnie młoda – w 2021 roku 67% społeczeństwa miało 15-54 lata. Siła robocza liczy 58,7 mln osób. 62% Meksykanów pracuje w usługach, 26% w przemyśle, a 12% w rolnictwie. Należy jednak pamiętać, że pomimo niskiego bezrobocia ponad połowa osób aktywnych zawodowo pracuje w szarej strefie.

81,6% obywateli Meksyku mieszka w miastach. Największym z nich jest stolica, Meksyk (Ciudad de Mexico), zamieszkiwana przez ponad 9,2 mln osób. Z kolei cały obszar metropolitalny zamieszkują ok. 22 mln osób. Stany o największej liczbie mieszkańców to Jalisco, Veracruz, Puebla, Guanajuato, Nuevo Leon i Chiapas. Coraz więcej mieszkańców wsi migruje do miast w poszukiwaniu pracy.

Gospodarka Meksyku

Meksyk jest państwem członkowskim Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), Wspólnoty Gospodarczej Azji i Pacyfiku (APEC) i grupy G20. W 1994 roku Meksyk, obok USA i Kanady, został stroną umowy o Północnoamerykańskiej Strefie Wolnego Handlu (NAFTA), którą w 2020 roku zastąpiła „Umowa pomiędzy Stanami Zjednoczonymi Ameryki, Meksykańskimi Stanami Zjednoczonymi i Kanadą” (The Agreement between the United States of America, the United Mexican States, and Canada, USMCA). Stany Zjednoczone są obecnie największym partnerem handlowym Meksyku (przypada na nie 78,1% meksykańskiego eksportu i 43,7% importu).

Walutą jest peso meksykańskie. Meksyk jest drugim największym na świecie odbiorcą przekazów pieniężnych z zagranicy, wysyłanych głównie przez Meksykanów mieszkających w USA. W 2022 roku ich wartość wyniosła ok. 60 mld dolarów, co stanowiło 4,2% PKB. Kluczową rolę w gospodarce odgrywają usługi. Najważniejszymi sektorami są turystyka, handel, bankowość, ubezpieczenia i telekomunikacja. W 2022 roku turystyka, stanowiąca 8,3% PKB, odnotowała rekordową nadwyżkę w wysokości 20,9 mld dolarów, a zagraniczne inwestycje w tym sektorze wyniosły 3,4 mld dolarów.

Z kolei w przemyśle kluczową rolę odgrywają sektory motoryzacyjny, spożywczy, tekstylny, chemiczny i elektroniczny. Charakterystycznym elementem meksykańskiej gospodarki są maquiladoras, czyli zakłady produkcyjne prowadzone przez zagraniczne firmy i eksportujące produkty do krajów ich pochodzenia. Meksyk należy do największych producentów produktów rolno-spożywczych, takich jak kukurydza, kawa, pszenica, sorgo, jęczmień, cukier, fasola, pomidory, papryczki chili i awokado. Perspektywicznymi sektorami są usługi ICT, warte 26,7 mld dolarów, oraz przemysł farmaceutyczny (11 mld dolarów).

Meksyk posiada bogate złoża surowców mineralnych. Potwierdzone rezerwy ropy naftowej to 6 mld baryłek (dzienna produkcja wynosi 2 mln baryłek). Meksyk jest 12. największym producentem ropy naftowej, a przedsiębiorstwo PEMEX to druga, po Petrobras, największa firma naftowa w Ameryce Łacińskiej. Meksyk posiada także 7,1 bln stóp sześciennych potwierdzonych rezerw gazu ziemnego, a jego eksport w ciągu ostatniej dekady wzrósł czterokrotnie. Wśród innych zasobów naturalnych są srebro, miedź, cynk, złoto i ołów.

Handel międzynarodowy

Meksyk to 15. największa gospodarka świata pod względem PKB, 11. największy eksporter i 12. największy importer. Wartość meksykańskiego eksportu wynosi 494,6 mld dolarów, a importu – 506,6 mld dolarów. Głównymi partnerami handlowymi Meksyku są Stany Zjednoczone, Chiny, Korea Południowa, Niemcy, Japonia, Malezja, Kanada, Brazylia, Wietnam i Tajlandia.

Najczęściej importowanymi towarami są urządzenia elektryczne (20%), maszyny przemysłowe (15,6%), ropa i paliwa mineralne (8,5%), pojazdy silnikowe i części (7,73%), tworzywa sztuczne (5,87%), instrumenty precyzyjne (4,08%), żelazo i stal (3,5%), artykuły z żelaza i stali (2,18%), chemia organiczna (2,11%) i aluminium (1,75%). Inne importowane towary to produkty chemiczne, guma, zboża, papier, leki, mięso, meble, chemia nieorganiczna, kosmetyki, zabawki i sprzęt sportowy.

Wśród najczęściej eksportowanych towarów są pojazdy silnikowe i części (23,3%), urządzenia elektryczne (17,6%), maszyny przemysłowe (17,2%), ropa i paliwa mineralne (5,58%), instrumenty precyzyjne (4,17%), tworzywa sztuczne (2,31%), meble (2,24%), napoje (2,02%), kamienie i metale szlachetne (1,88%) oraz warzywa (1,74%). Na kolejnych pozycjach są rudy, owoce i orzechy, artykuły z żelaza i stali, guma, mięso, zboża, kosmetyki, odzież, szkło i wyroby szklane.

Umowy handlowe

Meksyk podpisał wiele umów handlowych, zarówno z krajami, jak i stowarzyszeniami krajów. Porozumienia handlowe to 13 umów o wolnym handlu z 50 krajami, 32 umowy o wzajemnym popieraniu i ochronie inwestycji oraz 9 umów handlowych w ramach Stowarzyszenia Integracji Latynoamerykańskiej (ALADI).

Meksyk zawarł umowy o wolnym handlu z następującymi krajami:

Boliwia
Chile
Gwatemala
Honduras
Izrael
Japonia
Kolumbia
Kostaryka
Nikaragua
Panama
Salwador
Urugwaj
Wenezuela

Od lipca 2020 roku Meksyk jest stroną „Umowy pomiędzy Stanami Zjednoczonymi Ameryki, Meksykańskimi Stanami Zjednoczonymi i Kanadą”, czyli umowy o wolnym handlu, która zastąpiła umowę o Północnoamerykańskiej Strefie Wolnego Handlu (NAFTA).

Umowy ze stowarzyszeniami krajów:

Stowarzyszenie Integracji Latynoamerykańskiej (ALADI)
Wspólny Rynek Południa (Mercosur)
Unia Europejska (EU)
Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu (EFTA)
Wspólnota Gospodarcza Azji i Pacyfiku (APEC)
Sojusz Pacyfiku (PA)
Kompleksowe i Progresywne Partnerstwo Transpacyficzne (CPTPP)

Umowy zawarte jako członek Sojuszu Pacyfiku:

Singapur

Relacje Meksyk – Unia Europejska

Unia Europejska i Meksyk w 1997 roku zawarły „Umowę o Partnerstwie Gospodarczym, Koordynacji Politycznej i Współpracy” (EU-Mexico Economic Partnership, Political Coordination and Cooperation Agreement), znaną także pod nazwą „Umowa Globalna” („Global Agreement”). Umowa weszła w życie w 2000 roku i zliberalizowała handel towarami przemysłowymi i większością towarów rolnych. Zmodyfikowano ją w 2020 roku, by wyeliminować cła na pozostałe produkty rolne i poprawić warunki do inwestowania. Obecnie umowa czeka na ratyfikację.

W wyniku dotychczasowej liberalizacji handel między Meksykiem a UE wzrósł trzykrotnie. Jego wartość w 2022 roku wyniosła 78,1 mld euro. Unia Europejska jest dla Meksyku drugim co do wielkości rynkiem eksportowym. UE importuje z Meksyku głównie maszyny i urządzenia, sprzęt transportowy, przyrządy optyczne i fotograficzne. Z kolei Meksyk importuje z Unii maszyny i urządzenia, produkty chemiczne, sprzęt transportowy i metale nieszlachetne.

Jeśli chodzi o handel usługami, UE importuje przede wszystkim usługi turystyczne i transportowe. Unijny eksport jest bardziej zróżnicowany i obejmuje usługi biznesowe, transportowe, turystyczne i ICT. Unia Europejska jest także drugim co do wielkości inwestorem w Meksyku po Stanach Zjednoczonych. W 2021 roku wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych wyniosła 6,9 mld euro.

Szanse i wyzwania

Rynek meksykański jest otwarty na handel i atrakcyjny pod względem wielkości potencjalnej grupy konsumentów. Przynależność Meksyku do USMCA oznacza możliwość ewentualnego reeksportu na rynek amerykański i kanadyjski. W ostatnich latach złagodzono reżim importu, cła przywozowe zostały obniżone, a ich wysokość szacowana jest na podstawie wartości transakcyjnej importowanych produktów. W przypadku importu napojów alkoholowych, papierosów i cygar naliczany jest specjalny podatek od produkcji i usług (IEPS). Ze szczegółami można zapoznać się na stronie Krajowej Agencji Celnej Meksyku (Agencia Nacional de Aduanas de Mexico).

Wyzwania dla zagranicznych przedsiębiorców to przerosty administracyjne, nadmiar regulacji, niejasne i często zmieniające się przepisy, przestępczość i korupcja (w 2022 roku Meksyk zajął 126. miejsce w liczącym 180 pozycji rankingu Transparency International). Częste zmiany aktów prawnych oznaczają, że eksporterzy muszą z uwagą śledzić sytuację i na bieżąco dostosowywać się do zasad handlu. Konieczne jest także wykazywanie się cierpliwością, gdyż terminy odpowiedzi na oficjalne pisma urzędowe nie zawsze są przestrzegane.

Jeśli chodzi o możliwości, do najbardziej perspektywicznych segmentów rynku zaliczają się sektory motoryzacyjny, farmaceutyczny, rolno-spożywczy oraz usług ICT. Kolejne szanse wiążą się z koniecznością rozbudowy infrastruktury transportowej i mieszkaniowej oraz zwiększenia nakładów na system edukacji. Obiecujące są także projekty w energetyce, w tym te związane z większym wykorzystywaniem odnawialnych źródeł energii. Znaczne możliwości ekspansji oferuje siedem specjalnych stref ekonomicznych, w których inwestorzy uzyskują dodatkowe wsparcie w postaci zachęt i ulg.